شناسایی و بیماری‌زایی گونه‌های Fusarium sensu lato عامل لکه برگی و پژمردگی بوته‌های موز در جنوب ایران

نویسندگان

1 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان، ایرانشهر، ایران.

2 عضو هیئت علمی-مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی بلوچستان

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

4 استادیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران.

doi
10.22034/ijpp.2023.2003442.410
چکیده

طی بازدید از باغات موز در سال‌های 1400 تا 1401، نمونه‌برداری از برخی بوته‌های موز دارای علائم لکه برگی و پژمردگی در مناطق موز کاری استان‌های سیستان و بلوچستان و هرمزگان انجام شد. پس از انتقال نمونه‌های آلوده به آزمایشگاه، تعداد 31 جدایه متعلق به جنس Fusarium sensu lato جداسازی شد. به منظور شناسایی جدایه‌ها از محیط کشت برگ میخک-آگار (Carnation leaf agar) و SNA تحت شرایط 12 ساعت نور نزدیک یو وی (near UV) و 12 ساعت تاریکی استفاده گردید. نتایج حاصل از بررسی ریخت‌شناختی و واکاوی فیلوژنتیکی بر اساس ناحیه ژنی Elongation factor 1-α (EF 1- α) نشان داد که جدایه‌ها به گونه‌های Fusarium oxysporum (12 جدایه)، Fusarium incarnatum (10 جدایه)، Neocosmospora sp.. (7 جدایه) و Fusarium sp. (2 جدایه) تعلق دارند. آزمون بیماری‌زایی به منظور تایید بیماری‌زایی گونه‌ها روی رقم موز Dwarf Cavendish انجام شد. نتایج آزمون بیماری‌زایی نشان داد گونه‌های بدست آمده توانایی ایجاد لکه‌برگی (Fusarium sp. و Fusarium incarnatum) و پژمردگی (Fusarium oxysporum، Fusarium incarnatum وNeocosmospora sp..) روی گیاه موز را در شرایط گلخانه نیز دارند. بر اساس اطلاعات موجود، این اولین گزارش از بیماری‌زایی F. incarnatum و Neocosmospora sp. روی موز در ایران است.