عوامل موثر بر کیفیت گزارشگری یکپارچه مالی و کنترل داخلی شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادر تهران
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.48308/jfmp.2024.105028چکیده
هدف: چارچوبهای گزارشگری سنتی، صرفا بر روی اطلاعات مالی تاریخی تمرکز دارند به همین دلیل برای گزارشگری نهادهای عمومی امروزی با ساختارهای مدرن و چند بعدی مناسب نیستند. گزارشگری یکپارچه، تمام اطلاعات مربوط به استراتژی سازمان، ریسکها، فرآیندهای نظارت، تأثیرات اجتماعی و محیطی و نتایج مالی را تلفیق میکند و در نهایت منجر به ایجاد یک مجموعه منسجم در عین سادگی و شفافیت میگردد. سازمان بورساوراق بهادار تهران شیوه گزارشگری یکپارچه را پذیرفته، اما الزامی به اجرای آن برای شرکتهای بورسی تعیین نکرده است. هدف از انجام این پژوهش شناسایی و تدوین عوامل موثر بر کیفیت این نوع از گزارشگری برای شرکتهای فعال در بورس اوراق بهادار تهران باتوجه به اهمیت و جایگاه گزارشگری یکپارچه مالی و کنترل داخلی بر تصمیمگیری ذینفعان است.روش: این پژوهش کمی و ماهیت و هدف آن کاربردی و ازنظر گردآوری دادهها نیز پیمایشی میباشد. برای تحلیل دادهها از نرمافزار SPSS و از نرمافزار LISREL برای تحلیل عاملی (از نوع اکتشافی) استفاده شد. جامعة آماری تحقیق شامل 280 نفر از اعضای هیئت علمی و اساتید مدیریت مالی و حسابداری دانشگاههای تهران، کارشناسان بورس اوراق بهادار و نهادهای مالی و حسابرسی مستقر در استان تهران و مدیران مالی و حسابدرای شرکتهای بورس اوراق بهادار تهران بودند که ایمیل و راه ارتباطی با آنها برای ارسال پرسشنامه از طریق سایت های رسمی ذیربط مشخص گردیده بود. بر اساس فرمول کوکران حداقل نمونه 162 نفر تعیین گردید و ازآنجاکه امکان داشت تمام پرسشنامههای ارسالی دریافت نگردد، 183 پرسشنامه ارسال گردید. ازآنجاکه اساسیترین کاربرد تحلیل عاملی، کاهش تعداد متغیرها به عوامل محدودتری است که معمولاً بهصورت غیرمستقیم در متغیر اصلی مؤثرند؛ بنابراین، در این تحقیق نیز برای تجزیه و تحلیل دادهها و کاهش تعداد متغیرها از این روش استفاده شده است.یافتهها: از مجموع نمونة انتخابشده، تعداد 168 نفر به پرسشنامهها بهصورت کامل پاسخ دادند که در تحلیل دادههای پژوهشی مورد استفاده قرار گرفت، بر این اساس نتایج به دست آمده از پرسشنامهها، 41 متغیر شناسایی شد که بعد از بررسی بیشتر و مشورت با نخبگان، 11 متغیر بهنوعی جزئی از سایر متغیرها بهشمار میرفت؛ لذا در شمولیت آن متغیر قرار گرفتند. بنابراین30 متغیر بهعنوان عوامل موثر بر کیفیت گزارشگری یکپارچه مالی و کنترل داخلی شرکتهای بورسی شناسایی شد. پس از به کار بردن تحلیل عاملی، برای تعیین تعداد عوامل از روش کیسر استفاده شد.نتیجهگیری: عوامل مدیریتی با مجموع بار عاملی 6.039؛ عوامل قانونی و حقوقی با مجموع بار عاملی 3.127؛ عوامل سازمانی و راهبردی با مجموع بار عاملی 3.038؛ عوامل فرهنگی و اجتماعی با مجموع بارعاملی 2.961 و عوامل مربوط به ساختار بازار با مجموع بارعاملی 2.415 به ترتیب بهعنوان مهمترین عوامل موثر بر کیفیت گزارشگری یکپارچه مالی و کنترل داخلی شرکتهای بورسی در ایران شناسایی شدند.