تدوین الگویی برای افشاء فعالیت‌های تحقیق و توسعه در شرکت‌های ایرانی با تاکید بر استانداردهای حسابداری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

doi
10.22034/iaas.2023.172685
چکیده

درحالی که، امروزه اکثر شرکت‌ها اعتقاد به افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه دارند، اما این موضوع در کشورمان مغموم مانده و درک مناسبی از ابعاد فعالیت­های تحقیق و توسعه وجود نداشته و شرکت­های ایرانی برای افشاء این اطلاعات الگوی مشخصی ندارند.از اینرو هدف پژوهش حاضر، تدوین الگویی برای افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه در شرکت­های ایرانی با تاکید بر استانداردهای حسابداری می­باشد. این پژوهش، ابعاد، مولفه­ها و شاخص­های افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه شرکت­ها را با مطالعه دستورالعمل­ها و رهنمودهای بین المللی از طریق روش­های پرسشنامه، تحلیل عاملی تاییدی و تحلیل مسیر در یک چارچوب جامع ارائه نموده­است. نتایج نشان می­دهد که از میان 9 مولفه مطرح شده در این پژوهش ؛ به جزء یک مولفه، یعنی جنبه های عمومی مربوط به افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه، کلیه مولفه­ها شامل 8 مولفه ؛1- مراحل توسعه محصول2- پروژه­های تحقیقاتی در حال اجرا 3- حق اختراعات و علائم تجاری 4- ابعاد و جنبه­های استراتژیک5- جنبه های حسابداری فعالیت های تحقیق و توسعه 6- مخارج جاری فعالیت های تحقیق و توسعه 7- جنبه های تامین مالی مربوط به فعالیت های تحقیق و توسعه 8- مخارج آتی مربوط به فعالیت های تحقیق و توسعه؛ دارای معناداری ، تبیین و توجیه الگوی افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه در شرکت­های ایرانی می باشند. و می­توان آن­ها را به عنوان ابزاری کارآمد و جامع برای تعیین سطح افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه در شرکت­های ایرانی، مبنای عمل قرار داد. انتظار می­رود ارائه این الگو و شناخت و آگاهی از این عوامل بتواند در جهت شفافیت و کارایی بازار سرمایه و بهبود رفاه اجتماعی مفید واقع شود. و بتواند بستری لازم جهت افشاء فعالیت­های تحقیق و توسعه در شرکت­ها با حمایت و مساعدت مدیریت ارشد شرکت­ها، سهامداران نهادی و مسئولین ذیربط و نهادهای مرتبط در حوزه گزارشگری شرکت­ها از جمله سازمان بورس و اوراق بهادار برای پاسخگوئی به انتظارات ذینفعان باشد.