چالشهای قضیه سالبةالمحمول
نویسندگان
1 پژوهشگر منطق و فلسفه، مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی و سطح چهار حوزه علمیه قم، قم، ایران.
doi
چکیده
از مباحث چالشبرانگیز در دانش منطق، قضیه سالبةالمحمول است. منطقدانان در پذیرش این قضیه به دو گروه تقسیم شدهاند و گروهی که وجود آن را پذیرفتهاند نیز درباره مفادش همنظر نیستند. گویا خونجی نخستین منطقدانی است که از این قضیه یاد کرده و البته بدون توجه به چالشهای احتمالی درباره سالبةالمحمول، وجود آن را مسلّم انگاشته و احکام آن را، مانند دیگر قضایا، تفصیل داده است. پس از خونجی، ابهری سالبةالمحمول را طراحی کرد، ولی استدلالش در اثبات این قضیه با مخالفت خواجه طوسی روبهرو شد. استدلال ابهری و اشکال طوسی پیروانی پیدا کرده و افزون بر آن، استدلال دیگری نیز برای اثبات سالبةالمحمول ذکر شده که برخی دیگر آن را نقد کردهاند. نگاشته حاضر تلاش دارد با تمرکز بر طرح دو مسئله مهم درباره ساختار منطقی و مفاد قضیه سالبةالمحمول و بررسی سخنان گفته شده درباره این دو مسئله، نشان دهد که دلیلی محکم برای اثبات سالبةالمحمول وجود ندارد و اشکالات این قضیه قویتر از ادله اثبات آن هستند.
