جداسازی و شناسایی جدایههای غیرتوکسینزای Aspergillus flavus وA. parasiticus از مزارع بادامزمینی آستانه اشرفیه (استان گیلان)با تاکید بر تهیه نقشه خطر آلودگی آفلاتوکسین
نویسندگان
1 دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 عضوء هیات علمی موسسه تحقیقات پسته کشور
doi
10.22034/ijpp.2022.535268.367چکیده
آفلاتوکسینها متابولیتهای ثانویه سمی میباشند که توسط گونههای Aspergillus مانند A. flavus و A. parasiticus تولید میشوند. این زهرابههای قارچی سرطانزا هستند و موجب کاهش تجارت جهانی بسیاری از محصولات کشاورزی میگردند. در این تحقیق فراوانی جدایههای توکسینزا و غیرتوکسینزای این دو گونه از خاک و بادام زمینی هفت روستای مهم تولید بادام زمینی در آستانه اشرفیه بررسی شد. توانایی توکسینزایی جدایهها، با بررسی تغییر رنگ پشت پرگنهها در معرض بخار آمونیوم هیدروکسید روی محیط کشت نارگیل-آگار انجام شد. 48 جدایه از بخش Flavi شناسائی شد که شامل 20 جدایه از گونه A. flavus و 28 جدایه از گونه A. parasiticus میباشد که 9 جدایه غیرتوکسینزا و 39 جدایه توکسینزا بودند. نقشه خطر توکسینزایی هر روستا ترسیم شد که نشان داد روستاهای لاکوژده، محسنآباد و نقره ده به ترتیب با میانگین توکسینزایی 5/2، 25/2 و 1/2 پرخطرترین روستاهای کشت بادام زمینی و روستاهای پرکاپشت، نوبیجار محله و نبی دهکا با میانگین توکسینزایی 1 کمخطرترین روستاهای آستانه اشرفیه محسوب میشوند. همچنین روستای دهسر با میانگین توکسینزایی 5/1 در میانه این تقسیمبندی قرار میگیرد. دورنمای این پژوهش مبتنی بر تشخیص جدایههای غیرتوکسینزای بومی آستانه اشرفیه به منظور استفاده در مهار زیستی ازنظر بٌعد رقابتی آن و تهیه اطلس خطر بود تا بتوان خطر تولید آفلاتوکسین در بادام زمینی، این محصول پراهمیت استان گیلان را کاهش داد و راه را برای افزایش تولید و صادرات این محصول هموارتر کرد.