فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: طی یک دهه اخیر، توجه روزافزونی به تعاملات تجاری در یک دنیای موازی بر بستر فضای مجازی در حال توسعه است به ویژه اینکه شدت تمایل به پذیرش این تغییرات در دوران فراگیری کرونا هر روز در حال افزایش می‌باشد (گوپتا و همکاران ، 2024). لذا این تغییرات باعث گردید تا بسیاری از حرفه‌ها همچون مدیریت مالی شرکت‌ها شاهد تحول سریع باشند و سازمان‌هایی مثل فیس‌بوک؛ کوکاکولا و دیزنی از زمینه‌های متاورس در تصمیم‌گیری‌های مالی خود استفاده نموده‌اند (کومار و همکاران ، 2023). به طور مثال، در جولای 2021، فیس‌بوک اعلام کرد که در پنج سال آینده، حداقل 10 میلیارد دلار برای شروع فعالیت در متاورس سرمایه‌گذاری خواهد کرد و نام خود را به متا تغییر داد تا از این طریق بتواند ضمن کاهش هزینه‌های مالی خود، به عنوان یک شرکت پیشرو در عرصه‌ی رقابتی با شرکت‌های دیگر، شناخته شود (کراس و همکاران ، 2022).روش: ماهیت هر پژوهش در علوم انسانی، بر مبنای نتیجه؛ هدف و نوع داده از یکدیگر قابل تفکیک می‌باشد. براین اساس، مطالعه‌ای حاضر به لحاظ نتیجه جزء پژوهش‌های توسعه‌ای تلقی می‌شود، زیرا پدیده‌ای مورد بررسی در این مطالعه از انسجام تئوریک کافی برای تبدیل‌شدن به ابزار سنجش طبق مرور پژوهش‌های گذشته، برخوردار نیست و این مطالعه از طریق بخش کیفی به دنبال شناسایی زمینه‌های مؤثر در شکل‌گیری متاورس از نظر انعطاف‌پذیری مالی می‌باشد. از منظر هدف نیز این مطالعه در دسته اکتشافی جایگذاری می‌شود، به این دلیل که بسط کارکردهای متاورس در بستر کارکردهای مدیریت مالی جزء پدیده‌ها نوظهوری قلمداد می‌شود که از طریق تحلیل نظریه داده بنیاد، تلاش می‌شود تا ابعاد این مفهوم در قالب یک مدل چندبعدی ارائه شود و مبنای انجام تحلیل در بستر مطالعه قرار گیرد. در نهایت نیز از منظر نوع داده، می‌بایست این مطالعه را ترکیبی تلقی نمود. زیرا در بخش کیفی ابتدا براساس ابزار مصاحبه داده‌ها طی سه مرحله کدگذاری باز؛ محوری و انتخابی، زمینه‌های مؤثر بر شکل گیری متاورس در سطح شرکت‌های بازار سرمایه مشخص می‌شوند و سپس در بخش کمی از طریق مجموعه‌ای از تحلیل‌های ماتریسی سطر «i» و ستون «j» و نرم افزار سناریوویزارد، ابتدا موقعیت‌های محتمل در خصوص این پدیده در بستر مطالعه مشخص می‌شوند و تا ضمن شناسایی سناریوهای محتمل، چشم‌اندازهای محتمل براساس سناریوهای مدون شده، از طریق ماتریس توابع ریاضی در بستر مطالعه بسط داده شوند.یافته‌ها: در این مطالعه باتوجه به فقدان یک چارچوب نظری منسجم در خصوص زمینه‌های پیاده‌سازی متاورس جهت اثربخشی بالاتر انعطاف‌پذیری‌های مالی شرکت‌های بازار سرمایه در فاز اول از تحلیل نظریه داده بنیاد بهره برده شد. لذا طی 12 مصاحبه انجام شده، در مراحل کدگذاری سه گانه، مجموعاً ۳ مقوله‌ی اصلی و 6 مولفه‌ی محوری و 35 مضمون مفهومی شناسایی شدند که پس از انجام تحلیل دلفی مشخص گردید، محورهای زمینه‌ای شناسایی شده، دارای پایایی می‌باشند. سپس باهدف تدوین سناریوهای آتی در حوزه پیاده‌سازی متاورس‌های مالی، ابتدا از طریق ماتریس پیوندی تلاش گردید تا با تعیین ورودی و خروجی‌های مدل ماتریسی، اثرگذارترین مولفه‌های محوری از طریق ماتریس میک‌مک مشخص شوند. لذا نتیجه این بخش از تأیید دو محورِ دو بعدِ ظرفیت‌های استراتژیک متاورس و پیاده‌سازی سیستمی متاورس به عنوان مبانی تعیین کننده‌ی سناریوهای احتمالی ارزیابیِ انعطاف‌پذیری مالی شرکت‌ها براساس زمینه‌های مؤثر در پیاده‌سازی متاورس حکایت دارد تا از طریق ماتریس متقابل مشخص شود، کدامیک از سناریوها می‌تواند توصیف کننده‌ی پدیده‌ی مورد بررسی باشند.نتیجه‌گیری: هدف این مطالعه شناسایی و ارزیابی زمینه‌های مؤثر متاورس در انعطاف‌پذیری مالی براساس چشم‌اندازهای آتی بازار سرمایه بود. براساس نتیجه کسب شده، مطلوب‌ترین سناریو، در ماتریس توابع ریاضی، ماتریس ربع اول با عبارت توضیحی «متا ژوراسیک» می‌باشد که نشان دهنده‌ی سطح متوازن اثربخشی ظرفیت‌های استراتژیک متاورس با پیاده‌سازی سیستمی متاورس می‌باشد. در تحلیل انتخاب «سناریوی متا ژوراسیک» همانطور که زمینه‌های قرار گرفته در آن نشان می‌دهد، شرکت‌های بازار سرمایه برای دستیابی به سطح قابل اتکاء و پایداری از انعطاف‌پذیری مالی، نیازمندِ نوعی بینش ساختاری در زمان انتخاب متاورس‌های مرتبط با ماهیت عملیاتی شرکت خود می‌باشند. چراکه این فناوری نوظهور در سطح صنایع کشورهای درحال توسعه‌ای همچون ایران در ابتدای راه قرار دارد و الزاماً نمی‌تواند سریعاً به دلیل فقدان زیرساخت‌های فناورانه و استراتژیک، شتاب زده به سمت آن حرکت نمود. لذا چشم‌اندازی که باید برای حرکت به سمت متاورس‌های مالی برای شرکت‌های بازار سرمایه حتی در آینده متصور بود، نوعی همسان سازی سسیستمی و استراتژیک با ظرفیت‌های قابل استفاده‌ی متاورس در بستر شرکت‌های بازار سرمایه از نظر انعطاف‌پذیری مالی می‌باشد تا بتوان براساس آن ظرفیت‌های رقابتی قابل توسعه‌ای را به‌وجود آورد.