تبارشناسی زمینههای پدیدارشدن داراییهای سمی در شرکتهای بازار سرمایه: کاربست چارچوب پارادایمی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
4 استادیار گروه حسابداری، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
doi
10.48308/jfmp.2024.105029چکیده
هدف: با وقوع بحرانهای مالی، بسیاری از شرکتهای تجاری که دارای فعالیتهای گستردهای در سطح بازار سرمایه هستند، دچار سمی شدن داراییهای خود میشوند که به دلیل عدم وجود جذابیتهای معاملاتی، ارزش بازار آنها کمتر از ارزش اسمی و ثبتی در صورت های مالی میگردند. ارزیابی این داراییها معمولاً به دلیل پیچیدگی، در کارکردهای مالی شرکتها پنهان میباشند که با انباشت این دارایی ها، شرکت های بازار سرمایه را با ریسک سقوط قیمت سهام مواجه میکنند. هدف این مطالعه تبارشناسی زمینههای پدیدارشدن داراییهای سمی در شرکتهای بازار سرمایه از طریق ارائه کاربست چارچوب پارادایمی میباشد.روش: در این مطالعه ابتدا از طریق مصاحبه با خبرگان، کدهای باز ناشی از شناسایی ماهیت داراییهای سمی ایجاد میشود. در طول انجام مصاحبه، سوالات به طور مداوم مورد اعمال تعدیلهای مقتضی براساس شرایط مصاحبه و اطلاعات مصاحبهشوندگان، قرار میگرفت تا مسیر مصاحبه از جریان اصلی ماهیت پدیده مورد بررسی خارج نشود. لذا با طراحی پروتکلی که جریانهای اصلی مطالعه را شامل میشد، اقدام به طراحی مسیر اصلی مصاحبه با خبرگان شد تا بتوان نسبت به استخراج کدهای باز اقدام نمود. سپس با تناسبسازی محتوایی کدهای باز ایجاد شده براساس تکرار و مشابهت مفهومی، به مضامین گزارهای تبدیل میشوند تا جهت شناخت بهتر پدیده مورد بررسی، با مشارکت تجربهگرایان در بستر مطالعه، کاربست چارچوب پارادایمی به عنوان فلسفهی این شیوه پیاده سازی، ایجاد گردد. لذا در گام بعدی، با تشکیل گروه کانونی، گزارههای شناسایی شده میبایست به منظور قرار گرفتنِ هریک از گزارهها در گونههای مشخص براساس ساختار معنایی مدل پارادایمی، از طریق چکلیست سلسلهمراتبی ایجاد شده، مورد ارزیابی قرار میگیرد.یافتهها: نتایج در بخش کیفی پس از حذف زوائد و تکرار کدهای باز مشابه، حکایت از شناسایی 51 گزارههای زمینهای دارد تا براساس تناسب محتوایی با پژوهشهای مشابه، امکان تعمیم آن به گام دوم مطالعه وجود داشته باشد. نتایج در بخش کمّی براساس چارچوب پارادایمی ایجاد شده، حکایت از گونه شناسی 51 گزاره ی زمینه ای تأییده از بخش کیفی در 5 بخش شرایط علّی، زمینهای، مداخله گر، استراتژیها و پیامدها دارد.نتیجهگیری: نتایج کسب شده نشان میدهد تحتِ تأثیر جنبههای فراگیری همچون کارکردهای مدیریتی تا کارکردهای اقتصادی و ساختاری، اگرچه ممکن است استراتژیهای پنهانسازی یا اقناع مثبت نیازهای اطلاعاتی ذینفعان، وقوع تأثیرات منفی داراییهای سمی بر عملکردهای شرکتها را تاحدی به تأخیر بیندازند، اما انباشته این داراییها به مرور زمان، باعث میشود تا شرکتها با تودهی منفی از اخبار، به دلیل عدم مخابره اطلاعات به موقع به ذینفعان، مواجه باشند که احتمالاً با ریزش قیمت سهام در آیندهای نزدیک همراه خواهد بود. از طرف دیگر، تأخیر در فروش این داراییها حتی با قیمت پایینتری از ارزش واقعی، به دلیل نبود بازار مناسب برای معاملهی آنها، میتواند زیان شرکتها را افزایش دهد.