تنقیح مبانی اخلاق دینی و محتوای آن از منظر علامه طالقانی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد فلسفه دین، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
2 استادیار دپارتمان فلسفه، دانشگاه مفید، قم، ایران.
doi
چکیده
قانون طبیعی نظریهای در عقل عملی است که در زمینههای عملی فلسفه و الاهیات از آن بحث میشود. نظریه الاهیاتی قانون طبیعی عهدهدار تنقیح توصیههای اخلاقی خداوند است و دو خوانش حداقلی و حداکثری دارد. خوانش حداقلی توصیههای اخلاقی خداوند را بر پایه واقعیتهایی طبیعی و عینی «تبیین» میکند و «کشف» همه آن واقعیتها یا قسمتی از آنها را در گرو رجوع به منابع نقلی و تاریخی دین میداند. خوانش حداکثری بر آن است که افزون بر «تبیین»، «کشف» توصیههای اخلاقی خداوند نیز در چارچوب قانون طبیعی صورت میگیرد. نوشتار حاضر آثار علامه ملا نظرعلی طالقانی، فیلسوف، فقیه و اصولی شیعی، را بررسی میکند و پس از تنقیح مبانی الاهیاتی، انسانشناختی، معرفتشناختی و متافیزیکی، با بازآرایی اندیشه اخلاقی و الاهیاتی وی، نشان میدهد که نظریه طالقانی ذیل خوانش حداکثری از قانون طبیعی قرار میگیرد.