فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: پژوهش حاضر بر آن است تا با نقد اثری کمتر شناخته‌­شده به نام محامد حیدریه بر مبنای رویکرد نقد متنی و روش تحلیل کیفی، الگوی شناخت‌نامه تحلیلیِ اثر را ترسیم نماید. مطابق این الگو، متن مورد بحث از حیث شناسنامه متن‌شناختی، نقد منابع، روش تصحیح مرتبط با هویت نسخه‌شناختی، تحلیل محتوا و از حیث سبک زبانی- ادبی نثر مؤلف در سطوح سه‌گانه واژگانی، نحوی و بلاغی بررسی شده ­است. روش­‌شناسی: در این مقاله برای تهیه شناخت‌نامه تحلیلی محامد حیدریه با رویکرد نقد متنیِ مبتنی بر شناخت اثر در دو سطح «درون‌متن» و «برون‌متن»، از روش تحلیل لایه‌ای متن استفاده شده ­است. یافته‌­ها: نظریه‌­پردازان علوم زبان­‌شناسی، امروزه دیگر زبان را توده­ای از آواها و نشانه‌­های بی‌­نظم نمی‌­دانند؛ بلکه به ­زعم ایشان، زبان شبکه­‌ای نظام­‌مند از سطوح به­‌هم­‌وابسته‌­ای است که برونداد هر سطح زبانی، دروندادی برای سطح دیگر است. از دریچه این نوع نگاه، در عملیات تصحیح، وجود نقشه سبکی از یک متن، ذوق و اجتهاد مصحح را جایگزین استدلال‌های سبکی برای برتری واریانت نزدیک به سبک «نسخه مادر» می‌کند و به نقد متنی، چهارچوب نظری می‌بخشد. نتیجه‌­گیری: محامد حیدریه اثر ارزشمندی به نثر است که توسط محمدصادق خان اختر با قلمی فاخر و پندآموز تألیف شده و به پادشاه شهر اَوَده یعنی غازی­‌الدین حیدر تقدیم می‌گردد و در جایگاه یک متن ادبی- تاریخی با رویکـردی تعلیمی از یک شاعر شیعی و یکی از آثار برجـای­‌مانده از روزگارِ اقتدار زبان فارسی در هند، دارای اهمیت فراوان و ارزش زبانی- سبکی بسیاری است.