خوشه ‏بندی مفاهیم و رویدادهای نوپدید سازماندهی دانش

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‏شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استادیار گروه پژوهشی مدیریت اطلاعات، مرکز منطقه‏ای اطلاع‏رسانی علوم و فناوری، شیراز، ایران.

doi
10.30481/lis.2020.213568.1666
چکیده

هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی و مصورسازی ساختار فکری حوزه سازمان‌دهی دانش در وبگاه علم در بازه زمانی 1900-2018 و خوشه‏‌بندی مفاهیم و رویدادهای نوپدید این قلمرو موضوعی است. روش‌‏شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و به روش هم‌‏واژگانی با رویکرد تحلیلی انجام شده است. به‌ منظور انجام تحلیل هم‌واژگانی، از خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی و مقیاس چندبُعدی استفاده شده است. جامعه این پژوهش تمامی کلیدواژه‏‌های (27124 کلیدواژه) مقالات قلمرو موضوعی سازمان‌دهی دانش است که از وبگاه علم در بازه زمانی 1975-2018 استخراج شده است. به منظور تحلیل داده‏‌های گردآوری شده از نرم‌افزارهای SPSS،UCINET، VOS Viewer و NetDraw استفاده شده است. یافته‏‌ها: تحلیل داده‏‌ها حاکی از آن است که زوج‌های هم‌واژگانی «سیستم اطلاعات جغرافیایی- سیستم اطلاعات جغرافیایی» و «کتابخانه دانشگاهی- سواد اطلاعاتی» بیشترین هم‌رخدادی را به خود اختصاص داده‌‏اند. خوشه‌بندی موضوعات سازمان‌دهی دانش به روش تحلیل خوشه‏‌ای حاکی از آن است که در بازه زمانی مورد بررسی در مجموع 27 خوشه وجود دارد که 10 خوشه مربوط به بازه زمانی 1975-1999 و 17 خوشه به بازه زمانی 2000-2018 اختصاص دارد. نتیجه‌‏گیری: نتایج نشان داد که در دوره‌های زمانی، خوشه‌ها از نظر همپوشانی موضوعی تا حد زیادی مشابه‌اند. به بیان دیگر، شش خوشه و تعدادی از کلیدواژه‌ها از لحاظ محتوا شباهت دارند. با این وجود در بازه زمانی دوم، خوشه‌‏ها به دلیل تعداد و وسعت گسترده‌‏تر هستند.