ارائه آزمون استعدادیابی و هدایت تحصیلی دانشآموزان علاقمند به رشته ریاضی فیزیک
نویسندگان
1 . گروه آموزش فیزیک، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
2 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
3 گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
4 مدرس گروه آموزش فیزیک، دانشگاه فرهنگیان، اصفهان، ایران
5 گروه آموزش ریاضی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665، تهران، ایران
doi
10.48310/rme.2025.21196.1127چکیده
پیشینه و اهداف: هدف پژوهش حاضر، طراحی و تدوین ابزار سنجش بهمنظور انتخاب رشته و هدایت تحصیلی دانشآموزان مستعد به رشته ریاضی فیزیک است. روشها: در این تحقیق از چارچوب رویکرد آمیخته در دو مرحله کیفی و کمی استفاده شد. در مرحله کیفی با بهکارگیری روش نظریه داده بنیاد، شاخصها و مولفههای موثر در انتخاب رشته و هدایت تحصیلی دانشآموزان مستعد در رشته ریاضی فیزیک مشخص شد و سپس بر اساس یافتههای بخش کیفی، ابزار سنجش دانشآموزان مستعد به رشته ریاضی فیزیک جهت انتخاب رشته و هدایت تحصیلی تدوین و به روش کمی تحلیل عاملی تاییدی متوالی، پایایی و روایی آن مورد بررسی قرار گرفت. برای گردآوری اطلاعات در بخش کیفی تحقیق، از مصاحبههای ژرفنگر به-صورت هدایت کلیات و نیمهساختار یافته استفاده شد و تجزیه و تحلیل اطلاعات در راستای طراحی مدل کیفی پژوهش به روش استراوس و کوربین صورت گرفت. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی، پس از مصاحبه با 23 دانش آموز، 18 ولی دانش آموز، 19 معلم، 13 مشاور، 16 استاد دانشگاه و 15 فارغ التحصیل رشتههای علوم پایه و مهندسی نتایج به مرحله اشباع رسید. یافتهها: نتایج تحلیل دادههای به-دست آمده از مصاحبهها طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی، به شاخصها و مولفههای موثر در شناسایی دانشآموزان مستعد در رشته ریاضی فیزیک و هدایت تحصیلی آنها بر مبنای نظریهپردازی داده بنیاد منجر شد. بر اساس نتایج، پرسشنامه آزمون سنجش توانایی و رغبت در 4 سازه و 60 گویه طراحی شد.