بررسی مبانی و اصول تربیتی نظریه بازیهای زبانی ویتگنشتاین و نقد آن بر اساس دیدگاه علامه طباطبایی
نویسندگان
1 استادیار بازنشسته گروه علوم تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
2 دانشیار گروه فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکترای فلسفه تعلیم و تربیت اسلامی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
چکیده
هدف این پژوهش تبیین نظریه ویتگنشتاین متأخر، یعنی نظریه بازیهای زبانی، و استنباط دلالتهای آن در زمینه مبانی و اصول تربیتی و تحلیل و نقد آن از دیدگاه علامه طباطبایی است. در این پژوهش از روش تحلیل مفهومی، روش استنتاجی و تحلیل انتقادی استفاده شده است. برای این منظور پس از استخراج و استنباط مبانی و اصول نظریه بازیهای زبانی ویتگنشتاین، نقد آنها از دیدگاه علامه طباطبایی مطرح میشود. طبق یافتههای این پژوهش، مفاهیم اصلی معرفتشناسی ویتگنشتاین شامل نظریه کاربردی معنا، اجتماعی بودن زبان و نفی زبان خصوصی، تأکید بر توصیف به جای تبیین، زمینهگرایی و نسبیت محوری است. در مقابل، علامه طباطبایی در بنیانهای معرفتشناختی خود بر مبناگروی، یقینی بودن معرفت و بداهت آن و متعین بودن حقیقت اشاره میکند. با در نظر داشتن معرفتشناسی ویتگنشتاین، شاهد ضعفهایی هستیم که میتوان آنها را بر مبنای دیدگاه علامه طباطبایی نقد و بررسی کرد؛ از جمله تعین نداشتن معنا، ابتنای نظام معرفتی انسان بر نحوه زندگی او، نفی وجه کشفی معرفت، ماهیت اقتضایی بودن و نسبیت.
