بازدارنده ها و شرایط جذب ناکاربران به کتابخانه های عمومی ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
4 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
5 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
6 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، ، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
7 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.30481/lis.2019.186888.1582چکیده
زمینه و هدف: ناکاربران کسانی هستند که به هر دلیلی به کتابخانه مراجعه نمیکنند. شناخت دلایل عدم مراجعه و شروط مشتری برای مراجعه، همواره یکی از دغدغههای سازمانهای خدماتی بوده است. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی دلایل عدم مراجعه و شروط ناکاربران برای مراجعه به کتابخانههای عمومی ایران است. روش: این پژوهش، کیفی است. جهت گردآوری دادهها از روش مصاحبه ساختاریافته استفاده شد. نظریه زمینهای مبنای این پژوهش بود و اطلاعات خام حاصل از مصاحبهها طی 3 مرحله کدگذاری شد. جهت کدگذاری دادهها نرمافزار مکس کیودا به کار گرفته شد. 105 ناکاربر از 11 استان جامعه آماری این پژوهش را تشکیل دادند. یافتهها: حاصل تحلیل مصاحبهها، 64 کد باز، 26 زیرطبقه، 12 طبقه و 5 طبقه محوری بود. از میان طبقات محوری، طبقه سازمان ناکارآمد به عنوان طبقه مرکزی انتخاب شد. یافتهها نشان داد ناکاربران، محتوا، امکانات و محیط و خدمات کتابخانه ناکارآمد است. همین موارد کافی است تا ناکاربران کتابخانه را سازمانی ناکارآمد تلقی کرده و ناکارآمدی را دلیلی برای عدم مراجعه به کتابخانه عنوان کنند. علاوه بر این، موجودیت ضعیف و محیط اطلاعگریز از دیگر دلایلی است که ناکاربران به آن اشاره کردند. ناکاربران برای مراجعه به کتابخانه شروطی دارند؛ آنها زمانی به کتابخانه خواهند آمد که گستره منابع و خدمات کتابخانه بهبود و توسعه یابد و همچنین ساختار استاندارد محیطی - امکاناتی بر کتابخانه حاکم شود. اصالت/ارزش: موضوع مورد مطالعه و استفاده از روش کیفی، بیانگر اصالت و ارزش این پژوهش است. شناسایی دلایل عدم مراجعه و شروط ناکاربران برای مراجعه به کتابخانه، کمک شایانی به سیاستگذاری و تدوین خط مشیهای واقعبینانه میکند.
