فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: در بازارهای مالی و مطالعات مالی-رفتاری، رفتار توده‌وار سهامداران عنصری با اهمیت محسوب شده و به فرایندی اشاره دارد که در آن، فعالان بازار سرمایه تصمیمات خود را بدون توجه به اطلاعات و تحلیل‌های خود و به تقلید از رفتار دیگران، اخذ می‌نمایند. تجزیه و تحلیل رفتار توده‌وار می‌تواند درک ما را از چگونگی شکل‌گیری حباب در بازارهای سهام و کمک به افزایش کارایی بازار سرمایه، بهبود بخشد. با عنایت به اهمیت رفتارهای توده‌وار، در این پژوهش به بررسی رابطه بین سیاست‌های پولی و تغییرات نرخ ارز با رفتارهای توده‌وار سهامداران پرداخته شده است.روش: به منظور اندازه‌گیری رفتارهای توده وار از مدل چانگ و همکاران (2000) استفاده شده؛ مطابق این مدل، هنگامی که انحراف بازده سهام شرکت‌های موجود در بازار از بازده بازار کاهش یابد، نشانه‌های شکل‌گیری رفتار توده‌وار سهامداران احراز می‌شود. همچنین جهت اندازه‌گیری متغیرهای سیاست‌های پولی و تغییرات نرخ ارز، به ترتیب از شاخص‌های تغییرات فصلی حجم نقدینگی و نیز تغییرات ماهانه نرخ ارز استفاده شده است.یافته‌ها: با استفاده از داده‌های سری زمانی طی سال‌های 1390 تا 1400 (شامل داده‌های 133 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران) و استفاده از رگرسیون چند متغیره جهت تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌ها، نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تغییرات نرخ ارز سبب شکل‌گیری رفتارهای توده‌وار در بورس اوراق بهادار تهران می‌گردد. مضافا، مطابق نتایج تحقیق هرچند تغییرات حجم نقدینگی سبب تشکیل رفتارهای توده‌وار سهامداران می‌شود لیکن، این نتایج از نظر آماری معنی‌دار نمی‌باشد.نتیجه‌گیری: رفتارهای توده‌وار سهامداران، سبب افزایش فاصله بین قیمت بازار و ارزش ذاتی سهام شده و افزایش ریسک سقوط قیمت سهام و کاهش کارایی بازار سرمایه را به دنبال دارد. مضافا نتایج برخی مطالعات نشان داده که رفتارهای توده‌وار زمانی که بازارها در وضعیت با ثبات قرار دارند (صعودی و یا نزولی) نسبت به زمانی که دچار آشفتگی بوده و ابهام بر بازار حاکم می‌باشد، بیشتر مشاهده می‌شود. مفهوم این موضوع آن است که اگر سیاست‌گذاران قصد اثرگذاری بر رفتارهای توده‌وار را دارند، باید زودتر و در زمانی که بازارها هنوز در وضعیت با ثبات هستند و قبل از ورود بازار به بحران مالی و شکل‌گیری حباب، تصمیمات لازم را اتخاذ و اجرا نمایند. با عنایت به نتایج تحقیق در خصوص تاثیر نوسانات نرخ ارز بر شکل‌گیری رفتار توده‌وار ، پیشنهاد می‌شود تصمیم‌گیران در سازمان بورس از این عامل به منظور جهت دهی به رفتارهای سرمایه‌گذاران و حرکت بازار به سمت ارزش‌های ذاتی و پیش گیری از شکل‌گیری حباب و نیز ریزش بیش از حد بازار، استفاده نمایند. به طور کلی، پیامد مهم نتایج این مطالعه ارائه این موضوع است که ناظران بازار، قانون گذاران و به طور خاص بانک مرکزی، می‌بایستی هنگام طراحی سیاست‌ها و اخذ تصمیمات مرتبط با سیاست‌های پولی شامل تعیین حجم نقدینگی و کنترل نرخ ارز، محدودیت‌های بالقوه مدل‌های منطقی موجود را در نظر بگیرند. ضمن آنکه می‌بایستی عناصر رفتاری نگرش مشارکت کنندگان در بازار و سویه‌های روانی و شناختی در هنگام اخذ تصمیمات یاد شده، در نظر گرفته شود.