تحلیل عوامل مؤثر بر زیست شبانه در محورهای چند عملکردی مطالعه موردی : خیابان شبرنگ مریوان
نویسندگان
1 گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
3 گروه مهندسی شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.22034/jsc.2025.501949.1831چکیده
با رشد شهرنشینی در جهان و تأکید بر توسعه پایدار، تبدیل معابر شهری به پیادهراه بهعنوان رویکردی مؤثر در ارتقای کیفیت زندگی شهری شناختهشده است. در ایران نیز، اهمیت طراحی فضاهای پیاده محور بهویژه در مناطق تاریخی و مرکزی شهرها، به دلیل تأثیرات آن بر سرزندگی، امنیت محیطی، و اقتصاد شبانه، بهطور فزایندهای موردتوجه قرارگرفته است. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش و اهمیت مؤلفههای مؤثر بر زیست شبانه در خیابان شبرنگ بهمنظور شناسایی عوامل تأثیرگذار بر توسعه زیست شبانه در بافت مرکزی انجامشده است. این خیابان به دلیل موقعیت تاریخی، اجتماعی، و تجاری منحصربهفرد خود، پتانسیل بالایی برای ارتقای زیست شبانه و تقویت تعاملات اجتماعی دارد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل عاملی تأییدی (CFA) با استفاده از نرمافزار Smart PLS است. دادهها با پرسشنامه جمعآوری و از طریق شاخصهای کالبدی، اجتماعی، کارکردی، اقتصادی، و زیستمحیطی تحلیلشدهاند. نتایج نشان داد که ابعاد اجتماعی با ضریب 0.935 و کارکردی با ضریب 0.820 بیشترین تأثیر را بر تقویت زیست شبانه دارند. همچنین، شاخصهای کالبدی، اقتصادی و زیستمحیطی با ضرایب 0.709، 0.694 و 0.678 نیز نقش مؤثری ایفا میکنند. بهبود مبلمان شهری، افزایش تنوع و مقیاس کاربریها، ارتقای روشنایی و امنیت محور و برگزاری فعالیتها و رویدادهای شبانه از عوامل کلیدی شناساییشدهاند. این پژوهش اطلاعات ارزشمندی برای تصمیمگیران شهری و سیاستگذاران فراهم میآورد که میتواند در طراحی شهرهای پایدار و تقویت اقتصاد شبانه به کار گرفته شود.