ارزیابی غیرمخرب کیفیت داخلی میوه سیب با استفاده از توموگرافی پرتو ایکس
نویسندگان
1 گروه مهندسی بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 گروه مهندسی کشاورزی، دانشگاه ملی مهارت، تهران، ایران
doi
10.22067/jam.2025.90983.1317چکیده
در این مطالعه، از توموگرافی کامپیوتری پرتو ایکس بهعنوان یک روش غیرمخرب برای ارزیابی کیفیت داخلی میوه سیب استفاده شد. برای این منظور، سه واریته سیب محلی شامل: رد دلیشز، گلدن دلیشز و گلاب انتخاب شدند. عدد CT تصاویر، که میزان جذب پرتو ایکس را نشان میدهد، با استفاده از نرمافزار K-PACS استخراج شد. پارامترهای کیفیتی مانند میزان محتوای مواد جامد محلول، اسیدیته قابل تیترات، شاخص طعم و pH واریتههای مورد مطالعه اندازهگیری شد. رابطه بین پارامترهای کیفیت و عدد CT بهدستآمده از تصاویر توموگرافی میوهها در قالب مدلهای رگرسیون خطی مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس نتایج، همبستگی بین عدد CT و پارامترهای کیفیت در تمامی مدلها بیشتر از 0.900 بود. برای واریتههای مختلف، عدد CT همبستگی مثبتی با میزان اسیدیته قابل تیترات، شاخص طعم، pH و مواد جامد محلول داشت. روابط ارزیابی پارامترهای کیفیتی مربوط به واریته رد دلیشز بیشترین دقت را داشت (با ضرایب تبیین 0.952، 0.964، 0.941 و 0.969 بهترتیب برای میزان شاخص طعم، مواد جامد محلول، اسیدیته و pH). برای تمامی واریتهها، بیشترین همبستگی بین میزان pH و عدد CT مشاهده شد (با ضرایب تبیین 0.969، 0.972 و 0.996 بهترتیب برای واریتههای رد دلیشز، گلدن دلیشز و گلاب). این نشان میدهد که توموگرافی پرتو ایکس میتواند بهطور قابلاعتمادی ویژگیهای کیفیت داخلی را بدون آسیب رساندن به میوهها ارزیابی کند. مدلهای رگرسیون خطی ایجادشده، روش معتبری و قابل بازتولید برای ارزیابی غیرمخرب کیفیت میوه سیب ارائه میدهند.