اثر بازدارندگی برخی از گیاهان بر نماتد سیستی چغندرقند (Heterodera schachtii) در شرایط گلخانه و میکروپلات
نویسندگان
1 استاد بخش گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
2 استادیار بخش گیاهپزشکی دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
3 دانشگاه شیراز
4 دانشیار بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
5 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس
doi
10.22034/ijpp.2022.546918.381چکیده
نماتد سیستی Heterodera schachtii مهمترین نماتد چغندرقند در دنیا میباشد. مواد آلی میتواند باعث کاهش جمعیت نماتدهای انگل گیاهی شود. در این پژوهش اثر بازدارندگی پودر خشک خارلته، خاکشیر وحشی، شیرینبیان، کاردی، کاهو وحشی، کرچک، گل جعفری، گل گندم، گلرنگ وحشی و منداب بر چغندرقند رقم شریف و نماتد سیستی در دو آزمایش در شرایط میکروپلات بررسی گردید. آزمایش اول در مخلوط خاک زراعی و ماسه رودخانهای سترون (1:1) و آزمایش دوم در خاک زراعی غیرسترون با جمعیت اولیه 4200 تخم به ازای هر گیاه انجام شد. در آزمایش سوم تأثیر تیمارها بر تفریخ تخم و نفوذ نماتد به ریشه در خاک آلوده و در گلخانه بررسی گردید. نتایج نشان داد اضافه کردن پودر خشک گیاهان به خاک سترون تأثیر معنی داری بر شاخصهای رشدی چغندرقند آلوده نداشت. منتها به جز گل جعفری، سایر تیمارها باعث افزایش نسبی وزن ریشه از 5% تا 241% گردیدند. گل گندم، کاهو وحشی و گلرنگ وحشی سبب افزایش بیش از دو برابری وزن ریشه نسبت به شاهد شدند. همچنین خارلته، کرچک و کاردی باعث کاهش نسبی جمعیت نهایی و فاکتور تولیدمثل نماتد شدند. در خاک زراعی کرچک، گل جعفری، گل گندم، کاهو وحشی و خاکشیر وحشی باعث افزایش حداقل دو برابری وزن ریشه، و منداب باعث افزایش 2/1 برابری عیار قند شدند. تیمارها اثر معنی داری بر شاخصهای نماتد نداشتند. کاردی و کاهو وحشی باعث کاهش نسبی جمعیت نهایی و فاکتور تولیدمثل نماتد شدند. در آزمایش سوم کاهو وحشی باعث بیشترین کاهش تفریخ تخم و گلرنگ وحشی بیشترین کاهش نفوذ نماتد به ریشه شدند.