هنرمندان طراح تشعیرهای خمسه نظامی شاه تهماسب
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه هنر، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. دانشجوی دکتری پردیس بینالمللی کیش دانشگاه تهران.
doi
10.30481/lis.2020.185987.1577چکیده
هدف: هدف از این پژوهش تجزیه و تحلیل تشعیرهای خمسه نظامی شاه تهماسب و تطبیق آن با نگارهها و تشعیرهای این دوره، ابتدا به منظور تشخیص نوع قلم پردازی و شیوه طراحی آثار و سپس مشخص کردن نگارگران این تشعیرهاست. روش پژوهش: این پژوهش به روش استقرایی بوده و جزئیات آثار و شیوههای تثبیت شده هر هنرمند برای رسیدن به نتیجه کلی درباره او استفاده شده است. منابع این پژوهش، کتابخانهای و از وبگاه موزههای بریتانیا و دیگر موزههای ذکر شده در متن است. یافتهها: تشعیرهای خمسه نظامی به عنوان آخرین اثر مکتب تبریز دوم نشانگر اوج پیشرفت طراحی با آب مرکب و پرداز است. این اثر الهامبخش هنرمندانی بوده که تشعیرهای مرقع گلشن را در مکتب گورکانی کار کردهاند. در این پژوهش از بحثهای کلی آرتور پوپ بر اساس جملات صادقی بیگ افشار و عالی افندی درباره آقامیرک، فراتر رفته و بر تصور این که این آثار توسط یک هنرمند و شاگردانش کار شده، خاتمه میدهد. تطبیقات و مطالعات جزئیات آثار ویژگیهای قلم و شیوه هنرمندان آن عصر را به گونهای بارزتر نمایانگر میکند. نتیجهگیری: نتایج نشان میدهد نگارگرانی چون میرزا علی، سلطان محمد، قدیمی، میر سید علی، مظفرعلی و آقامیرک در انجام این تشعیرها نقش عمده داشتهاند. برخی از تشعیرها رابطه معنیداری با نگارهها به ویژه جزئیاتی که در پس زمینه نگارهها استفاده شدهاند، دارند.