فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهره‌برداری ایمن از سد‌ها متکی بر سه عامل سلامت سازه، پایش رفتار سد و آمادگی برای شرایط اضطرار است. یکی از روش‌های پایش رفتار سد و اجزاء وابسته آن استفاده از نتایج تجهیزات ابزار دقیق نصب شده در نقاط مختلف سازه است. سد جیرفت یک سد بتنی قوسی است که از داده‌های اکستنسومتر‌های نصب شده آن به منظور تحلیل رفتار پی طی دوره 20 ساله بهره‌برداری سد استفاده شده است. این سد در 40 کیلومتری شمال شرقی شهر جیرفت و بر روی آهک‌های الیگومیوسن ساخته شده است. اکستنسومتر‌های سد جیرفت از نوع 4 شاخه‌ای بوده و دارای حداکثر عمق 40 متر می‌باشند که در دو وجه بالادست و پایین‌دست پی نصب شده‌اند. جابجایی‌های پی سد متأثر از بارگذاری مخزن بوده و منحنی‌های بالاآمدگی پی بالادست و نشست پی پایین‌دست هماهنگی نسبی با تغییرات تراز مخزن دارد. به منظور حذف اثرات تغییرات کوتاه مدت سالیانه در تغییر شکل‌های پی از تابع میانگین متحرک استفاده شده است. بیشترین مقادیر بالاآمدگی بالادست و نشست پایین‌دست در بلوک میانی سد و به ترتیب حدود 8 و 3 میلی‌متر می‌باشد. برخی بلوک‌های در پایین‌دست سد روند عمومی نشست را نشان می‌دهند که در حال حاضر دارای نرخ کمتر از 1/0 میلی متر در سال است. با توجه به دوام و ادامه نشست پایین‌دست در سالیان اخیر در بلوک‌های مذکور لازم است پایش رفتار سد به طور مرتب به انجام رسیده و هر گونه تغییری در روند جابجایی‌ها مورد توجه قرار گیرد.