بررسی تأثیر حفرههای زیرزمینی بر پاسخ سطح زمین به روش عددی و مقایسه آن با نتایج تجربی (مطالعه موردی تونلهای متروی کرج)
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، تهران، ایران
2 2. پژوهشگاه بینالمللی مهندسی زلزله و زلزلهشناسی، تهران، ایران
3 2. پژوهشگاه بینالمللی مهندسی زلزله و زلزلهشناسی، تهران، ایران
doi
چکیده
مطالعات انجامشده در زمینۀ تأثیر حفرات زیرزمینی بر پاسخ لرزهای زمین بیشتر بر روشهای تحلیلی متمرکز بوده که ضعف اصلی آنها، ساده نمودن بیش از حد مسئله به لحاظ هندسه حفره و مشخصات مصالح است. لذا نیاز به مطالعات وسیعتر در این زمینه با استفاده از مدلسازی عددی و همچنین روشهای تجربی و بهویژه با در نظر گرفتن حفرات زیرزمینی واقعی ضروری است. در پژوهش حاضر این مهم بامطالعه بر روی تونل در دست احداث خط دوی پروژهی قطار شهری کرج مدنظر قرار گرفت. یازده محل در مجاورت این تونل و ایستگاههای مربوط به آن انتخاب گردید و برای آنها با استفاده از برداشتهای خردلرزهسنجی، نسبتهای طیفی خردلرزهها بین نقاطی در سطح زمین و نقاط مرجع در کف تونل محاسبه گردید. برای چهار محل مطالعه به روش عددی اجزا محدود نیز صورت گرفت. نتایج مطالعات تجربی در کاظمینی و همکاران (2015) ارائه گردیده است. هدف مقاله حاضر ارائه نتایج به دست آمده از روش عددی و مقایسه آن با نتایج تجربی است. نتایج نشان میدهند، حفرههای زیرزمینی بر پاسخهای به دست آمده در سطح زمین تأثیر قابل توجهی داشته، بهطوریکه حضور آنها باعث افزایش بزرگنمایی در بازههای فرکانسی کوچک و بزرگشده و با افزایش ابعاد حفره و نزدیکتر شدن به محور حفره مقادیر بزرگنمایی بیشتری قابل مشاهده است.
