مطالعه تنوع گونه‌ای جنس Botrytis جدا شده از گیاهان مختلف در استان آذربایجان غربی و شهرستان سنندج (استان کردستان)

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

2 استادیار مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، میاندوآب، ایران.

3 گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه

doi
10.22034/ijpp.2022.546768.380
چکیده

جنس Botrytis P. Micheli ex Pers. یکی از بیمارگر‌های کارآمد و همه‌جازی است که سبب ایجاد بیماری‌های مخرب و خسارت‌های مهم اقتصادی در تعداد زیادی از گیاهان در سراسر دنیا می‌شود. به منظور شناسایی گونه‌های این جنس از میزبان‌های مختلف گیاهی، گیاهان دارای علائم آلودگی به این قارچ از باغات و گلخانه‌ها در شهرستان‌های ارومیه، میاندوآب، سردشت و پیرانشهر (استان آذربایجان‌ غربی) و سنندج (استان کردستان) جمع‌‌آوری شدند. در مجموع تعداد 271 جدایه از گیاهان انگور (168 جدایه)، توت‌فرنگی (44 جدایه)، سیب (18 جدایه)، گیاهان زینتی شمعدانی، آلوئه‌ورا و کاکتوس (39 جدایه) و کلم سفید (دو جدایه) به‌دست آمد. بر اساس مقایسه ویژگی‌های ریخت‌‌‌شناختی و تجزیه و تحلیل تبارشناختی نواحی ژنومی G3PDH، HSP60 و RPB2، سه گونه شامل B. cinerea، B. prunorum و B. sinoviticola شناسایی گردید. گونه‌‌‌ی B. prunorum با 125 جدایه، فراوانترین گونه و گونه‌‌‌‌های B. cinerea با 116 جدایه و B. sinoviticola با 30 جدایه در رتبه‌های بعدی از نظر فراوانی قرار گرفتند. گونه B. prunorum گونه جدید برای بیوتای قارچی ایران است و گیاهان انگور، توت‌فرنگی، سیب و شمعدانی میزبان‌های جدید برای این گونه معرفی می‌شوند. همچنین، گیاهان انگور و سیب میزبان‌های جدیدی برای گونه B. sinoviticola گزارش می‌شوند. نتایج آزمون‌ بیماریزایی جدایه‌های منتخب از گونه‌های شناسایی شده روی برگ‌ها و میوه‌های انگور رقم بی‌دانه سفید نشان داد که جدایه‌های گونه‌‌‌های B. cinerea و B. prunorum به ترتیب بیشترین و کمترین شدت بیماریزایی را روی برگ‌ها و میوه‌ها نشان دادند و جدایه‌های گونه B. sinoviticola شدت بیماریزایی متوسطی داشتند.