میزبان‌های طبیعی و ویژگی‌های ژنوم ویروس زردی بافت مردۀ باقلا در سه استان شرقی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دوره دکتری

2 دانشگاه شهید باهنر کرمان

3 بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کد پستی 7616914111

4 دانشگاه شهید باهنر کرمان

5 بخش گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کد پستی 7616914111

6 دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
10.22034/ijpp.2021.533684.361
چکیده

ویروس زردی بافت مردۀ باقلا (Faba bean necrotic yellows virus, FBNYV) از جنس Nanovirus و خانوادۀ Nanoviridae یکی از نانوویروس های رایج گیاهان لگومینوز در قاره های آسیا، آفریقا و اروپا است. در این تحقیق، میزبان‌های طبیعی این ویروس در سه استان شرقی ایران مورد بررسی قرار گرفته و ترادف نوکلئوتیدی قطعات کامل ژنوم یک جدایه از آن از منطقۀ رابر استان کرمان تعیین گردیده است. بدین منظور، چندین گیاه زراعی و سبزیجات برگی از استان‌های کرمان، خراسان رضوی و خراسان شمالی ایران جمع آوری گردید و آلودگی آن‌ها با استفاده از آزمون واکنش زنجیره‌ای پلی مراز و/یا تعیین ترادف قطعۀ ژنومی DNA-S بررسی شد. نتایج بدست آمده نشان داد که گیاهان عدس، باقلا، لوبیا، نخود ایرانی، یونجه، شنیلیله، جعفری و شوید به FBNYV آلوده هستند و ترادف نوکلئوتیدی قطعۀ ژنومی DNA-S مربوط به هفت جدایه از هفت میزبان مختلف به میزان 6/89 تا 7/99 درصد با یکدیگر شباهت دارند. سپس ترادف نوکلئوتیدی تمام هشت قطعۀ ژنوم مربوط به جدایۀ عدس از منطقۀ رابر استان کرمان تعیین و با ترادف‌های مشابه در بانک ژن مقایسه گردید. بر این اساس، جدایۀ رابر به میزان 57/88 تا 81/99 درصد با سایر جدایه‌های این ویروس از سایر نقاط دنیا از جمله ایران شباهت دارد. نتایج این بررسی نشان می دهد که FBNYV دارای دامنۀ میزبانی وسیعی در میان گیاهان خانوادۀ Fabaceae است و حتی گیاهانی خارج از این خانواده را نیز آلوده می‌کند. گیاهان شنیلیله، جعفری و شوید برای اولین بار در دنیا به عنوان میزبان های جدید این ویروس معرفی می‌گردند.