گلنوشتۀ آغازایلامی با سیستم نگارشی تأیید نشدهای از تپه سفالین
نویسندگان
1 دانشیار گروه باستانشناسی پیشازتاریخ، پژوهشکدۀ باستانشناسی، پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری، تهران، ایران.
2 استادیار گروه باستانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین-پیشوا، ورامین، ایران
doi
10.22084/nb.2023.28029.2607چکیده
دورۀ آغازایلامی در نیمۀ دوم هزارۀ چهارم پیشازمیلاد در بازۀ زمانی 3300 تا 2800پ.م. شکل گرفت که میتوان آن را بهعنوان انقلابی در زندگی سیاسی و معیشتی بشر دانست. تپه سفالین در شمال مرکز فلات ایران، یکی از بارزترین محوطههای این دوره است که کلیۀ شاخصهای مهم دورۀ آغازایلامی را داراست. بررسی و تحلیل معیشت، جامعه و طبقات اجتماعی مردمان دورۀ آغاز ایلامی ساکن در سفالین براساس گلنوشتهای با سیستمی نگارشی پیشنهادی که هنوز تأیید نشده از این دوره است، یکی از مهمترین اهداف این پژوهش است. اینکه چرا جامعۀ آغازایلامی با سیستم نگارشی کهن خود، چنین سیستمی داراست و چگونه همزمان با شکلگیری جوامع شهری و پیدایش خط در فلات ایران و خوزستان میتوان این سیستم نگارشی را مورد ارزیابی قرار داد. یکی از وجوه شاخص را میتوان، وجود دادههای ویژه، بیانگر سیستم اداری و فن مدیریت خاص، تغییر معیشت و نوع زندگی به گونۀ طبقاتی و بهوجود آمدن تمایزات اجتماعی و سیاسی میباشند. در پژوهش حاضر نگارندگان با استفاده از روش تحلیلی-توصیفی این گلنوشتۀ آغازایلامی، سعیبر معرفی و نهایتاً تحلیل ساختار نگارشی جدیدی پیشنهاد دادهاند؛ براساس گلنوشتههای تپه سفالین میدانیم که در برخی از الواح بهدست آمده، مفاد متنی دستمزد پرداخت بیش از هزار کارگر برای انجام کاری ثبت شده است و برروی متون نگارشی مبنیبر شمارش، گلههایی با تعداد بسیار بالایی از دام به یادگار مانده است، که نشان از یک جامعۀ بزرگ طبقاتی و یا شاید حکومتی میباشد و معرف یک جامعه با پیچیدگیهای شهری است؛ همانگونه که ذکر شد با وجود مستندات حاضر، نیل به هدف که همانا تحلیل این موضوع ویژه امکانپذیر میشود. این گلنوشته میتواند با سیستم نگارشی خاص خود دریچهای جدید در مطالعات گلنوشتههای آغازایلامی، تحتعنوان آغازایلامی فلات نشان دهد.
