فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تپه گوراب ملایر از محوطه‌های مهم ایران در دوران پیش‌ازتاریخ است که در شهرستان ملایر استان همدان قرار دارد. برخلاف تپه گودین، در تپه گوراب، گذار از دورۀ مس‌وسنگ به دورۀ مفرغ بدون گسست بوده و داده‌های عصر مفرغ آن از نوع فرهنگ کورا-ارس است. فرهنگی با پهنۀ جغرافیایی گسترده که تبیین علت و نحوۀ گسترش آن از مسائل جذاب باستان‌شناسی است. پتروگرافی که از روش‌های علمی مورداستفاده در علوم زمین‌شناختی است؛ براساس خصیصه‌های نوری هر کانی اقدام به شناسایی کانی‌ها می‌کند. یافته‌های سفالی تپه گوراب فرصتی مناسب فراهم کرد تا گذار از مس‌وسنگ جدید به مفرغ قدیم که موضوع مورد بحث مهمی در باستان‌شناسی ارزیابی کرد. هدف از پژوهش حاضر درک ساختار کانی‌های سفال‌های تپه گوراب با تأکید بر گذار از مس‌وسنگ جدید به مفرغ قدیم و درک تأثیرگذار و تغییرات فرهنگی بر ساختار سفال‌های محوطه است. پرسش‌های پژوهش حاضر عبارتنداز: ساختار کانی‌ها در دوره‌های مس‌وسنگ و مفرغ شامل کدام کانی هستند و نشانگر چه نوع ساختار زمین‌شناسی هستند؟ گذار و تغییر فرهنگی چه تأثیر بر ساختار سفال داشته‌اند و در صورت تغییر، این رخ‌داد را چگونه می‌توان در بافت و بستر نظریات باستان‌شناسی تفسیر کرد؟ مطالعه به روش پتروگرافی بر روی 20 نمونه سفال به‌دست آمده از کاوش که 10 نمونۀ آن از دورۀ مس‌وسنگ جدید و 10 نمونۀ آن از کورا-ارس است، نشان‌داد سفال‌های تپه گوراب در گذار از مس‌وسنگ جدید به مفرغ دچار تغییرات عمده در بافت شده است و اگرچه تولید این سفال‌ها در منطقه صورت گرفته است، اما منابع خاک و تکنیک ساخت دچار تغییرات اساسی شده است.