مدلسازی و بهینهسازی تاثیر میدان مغناطیسی روی بذر جعفری (Petroselinum crispum) به روش پاسخ سطح
نویسندگان
1 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
2 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
3 گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران
doi
10.22067/jam.2024.88417.1256چکیده
در این تحقیق، مدلسازی و بهینهسازی رشد گیاهچههای مختلف بذر جعفری و شاخصهای جوانهزنی آن مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور میدان مغناطیسی چهار قطبی آزمایشگاهی ساخته و آزمایشها بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتورهای شدت میدان مغناطیسی (150، 300 و 450 میلی تسلا)، مدت زمان اعمال میدان بر روی بذرها (30، 60 و 90 دقیقه)، و زمان کاشت (0، 7 و 14 روز پس از اعمال میدان مغناطیسی) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که میدان مغناطیسی بر طول ساقهچه، وزن تر ریشهچه و وزن تر ساقهچه، و مدت زمان اعمال میدان بر طول ریشهچه تاثیر معنیداری دارد. زمان کاشت و فاکتورهای دیگر تاثیر معنیداری بر طول ریشهچه و وزن تر ریشهچه داشت. زمان کاشت بلافاصله پس از اعمال میدان مغناطیسی طول ریشه را افزایش، ولی زمان کاشت پس از 14روز همراه با مدت زمان اعمال میدان باعث افزایش طول ساقهچه، وزن تر ریشهچه و وزن تر ساقهچه شد. مدت زمان اعمال میدان 30 دقیقه و شدت میدان مغناطیسی بین 150 و 300 میلیتسلا تاثیر معنیداری بر پارامترهای گیاهچه نداشت. با این حال شدت میدانهای بالاتر از 450 میلیتسلا و مدت زمان 60 و 90 دقیقه موثرتر بوده و منجر به افزایش طول ساقهچه، وزن تر ریشهچه، وزن تر ساقهچه، سرعت جوانهزنی، درصد جوانهزنی و میانگین زمان جوانهزنی شد. تحلیل و بهینهسازی به کمک روش سطح پاسخ نشان داد که شرایط مغناطیسی بهینه، با مقبولیت 0.682، در میدان مغناطیسی 450 میلیثانیه، مدت زمان اعمال 60 دقیقه و پس از 14 روز کاشت بهدست آمد. به نظر میرسد که میدانهای مغناطیسی بالاتر ماندگاری میدان مغناطیسی را افزایش داده و تاثیر معنیداری بر شاخصهای رشد گیاهچه دارد.