آینده پژوهی پیشرانهای کلیدی موثر بر بیثباتی بازار سرمایه ایران
نویسندگان
1 ** استادیار، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
2 دانشیار گروه حسابداری، واحد بندرگز، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرگز، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
4 استادیار، گروه حسابداری، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران .
doi
10.48308/jfmp.2024.104198چکیده
کارایی بازار سرمایه به عنوان یکی از پایههای ثبات و پایداری در هر نظام اقتصادی تلقی میشود که میتواند به جلب اعتماد بالاتر سرمایهگذاران منجر شود. اما وجود اختلالهای مربوط به متغیرهای کلان اقتصادی؛ حکمرانی بازار سرمایه و جریانهای سیاسی حاکم بر بازار باعث ایجاد بیثباتی بازار سرمایه میشود که میتواند تبعات رفتاری و کلان اقتصادی برای هر کشوری به همراه داشته باشد. هدف این مطالعه، امکان سنجی آینده پژوهی بازار سرمایه از منظر ارزیابی پیشرانهای بیثباتی تحت وجود محرکهای رفتار هیجانی سرمایهگذاران میباشد. روششناسی این مطالعه به لحاظ جمعآوری دادهها ترکیبی است و از مجموعه فرآیندهای تحلیل تماتیک در بخش کیفی و تحلیلهای مرتبط با سناریوپردازی در بخش کمی تشکیل شده است. مشارکتکنندگان در بخش کیفی 20 نفر از خبرگان دانشگاهی بودند در حالیکه در بخش کمی25 نفر از کارگزاران بازار سرمایه، که از تجربه و دانش لازم در خصوص محرکهای رفتاری سرمایهگذاران برخوردار بودند، مشارکت داشتند. نتایج در بخش کیفی طی 20 مصاحبه از وجود 5 مضمون سازماندهنده و 40 مضمون پایه حکایت داشت که تمامی مضامین مورد استفاده در بخش سناریوپردازی نیز از تأیید تحلیل دلفی برخوردار بودند. در بخش کمی نیز مشخص گردید، مهمترین سناریو مرتبط با پیشرانهای بیثباتی بازار سرمایه، سناریوی سنوسی یا عبارت توضیحی (تشبیه مضمون ادبی) اسب سرکش میباشد که به عنوان مهمترین عامل بیثباتی بازار سرمایه، تحت تأثیر محرک توده واری رفتار هیجانی سرمایهگذاران بیشتر تشدید میشود. نتایج بهدست آمده گویایی این واقعیت هستند که یکی از مهمترین دلایل بیثباتی بازار سرمایه، رفتار تودهوار سرمایهگذاران و سهامداران میباشد و دلیل آن وجود نوسانات ارزی است که باعث میشود تا جذابیتهای سرمایهگذاری در بازارهای مالی مثل بورس اوراق بهادار، جای خود را به سرمایهگذاری در بازارهای پولی و ارزی دهد تا با نوسانگریزی تفاوت ریال با ارزهای بینالمللی، بازده بیشتری را در افق کوتاهمدتتر برای سرمایهگذاران به همراه داشته باشد.