ارزیابی ظاهری و محتوایی کتابهای داستانی فارسی رده سنی الف و ب با تأکید بر مؤلفههای خلاقیت گیلفورد
نویسندگان
1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استادیار گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.30481/ijlis.2019.173441.1520چکیده
هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی ظاهری و محتوایی کتابهای چاپی رده سنی الف و ب با تأکید بر مؤلفههای خلاقیت گیلفورد انجام شده است. روش/رویکرد پژوهش: روش پژوهش پیمایشی، از نوع توصیفی و از نظر هدف کاربردی است. جامعه آماری این پژوهش داستانهای فارسی رده سنی الف و ب در قالب کتابهای چاپی است و نمونه پژوهش از بین کتابهای پرتیراژ سالهای 95-1390 ایران به روش هدفمند انتخاب شده است. ابزار گردآوری دادهها یک سیاهه وارسی محقق ساخته است که روایی آن مورد تائید قرار گرفته است. در این پژوهش، از روش تحلیل محتوا برای بررسی معیارهای ظاهری و محتوایی در 55 کتاب چاپی پرتیراژ کودکان استفاده شده است. یافتهها: نتایج نشان داد که از بین گویههای ظاهری و محتوایی در همه مؤلفههای خلاقیت (سیالی، انعطافپذیری، اصالت و بسط)، ویژگیهای محتوایی بیش از ظاهری در کتابهای مورد بررسی رعایت و به کار گرفته شده است. در حالی که برای این رده سنی مشخصات ظاهری بیش از هر چیز میتواند آنان را جذب کتابخوانی نماید. از بین چهار مؤلفه سیالی، انعطافپذیری، اصالت و بسط، مؤلفه بسط با میانگین رتبهای 3/62، بیشتر از سایر مؤلفهها در کتابهای نمونه پژوهش به کار گرفته شده است. نتیجهگیری: نویسنده، تصویرگر و ویراستار ایرانی در توجه به جزئیات و گسترش ایده در هر یک از عناصر ظاهری و محتوایی کتابهای کودکان رده سنی الف و ب تواناتر از سایر مؤلفههای خلاقیت بوده اند. پیشنهاد میشود دستاندرکاران حوزه نشر کتاب کودک، از دورههای خلاقیت بهره برده و جهت تهیه و انتشار کتب خلاق از سیاهه وارسی تهیه شده در این پژوهش استفاده نمایند.