مؤلفه ها و راهکارهای استمرار کیفیت در کتابشناسی ملی ایران: یک مطالعه دلفی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 استاد علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.30481/lis.2019.171625.1512چکیده
هدف: این پژوهش در پی تعیین مؤلفهها و راهکارهای بهبود و استمرار کیفیت در کتابشناسی ملی ایران بر اساس دانش و تجربیات جمعی از دست اندرکاران تهیه آن است. روش: پژوهش با فن دلفی و پنلی شامل 22 نفر از دست اندرکاران فهرستنویسی کتابخانه ملی به اجرا درآمد. پرسشنامههای دو دور دلفی در طیف 5 گزینهای تنظیم و از میانگین و انحراف معیار رتبهها برای سنجش توافق استفاده شد. یافتهها: مؤلفههای کیفیت در سطح رکورد: صحت و تطابق با استانداردها و دستورالعملهای پذیرفته شده، در سطح کتابشناسی ملی: سهولت در استفاده و دسترسی و همگونی در سطوح مختلف توصیف، تعیین شدند. از حیث عملکردهای کنترل کیفیت: کنترل کیفی تمامی سطوح توصیف، فیلدها و بلوکهای مارک، کنترل و تصحیح غلطهای املایی و تایپی و یکدستی در حرفنویسی منابع غیر فارسی حائز بیشترین اهمیت بودند. مهمترین تمهیدات و راهکارها برای حفظ، بهبود و استمرار کیفیت کتابشناسی ملی: وحدت رویه، پرهیز از برون سپاری فهرستنویسی و کنترل کیفیت آن، تأکید بر توانمندسازی فهرستنویسان و تربیت فهرستنویسان خبره، استفاده از فناوریهای جدید، آموزش و بازآموزی، بهبود عوامل رضایت شغلی، و استقبال از بازخوردها عنوان شده است. نتیجه گیری: مجموعه نظرات حاکی از لزوم ایجاد بسترهای رشد و پویایی علمی و تخصصی، خودبسندگی و میل به حفظ استقلال تخصصی و حرفهای در مجموعه فهرستنویسی کتابخانه ملی به عنوان عواملی است که میتواند منتهی به کیفیت مستمر در کتابشناسی ملی شود و این جز با استقرار مدیریت حرفهای و آینده نگر میسر نخواهد بود.
