تأثیر گل گوگرد و چند کود شیمیایی بر فعالیت نماتد سیستی چغندرقند (Heterodera schachtii) در شرایط میکروپلات
نویسندگان
1 دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی، بخش گیاهپزشکی
2 بخش خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
3 دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی، بخش گیاهپزشکی
4 بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
5 بخش گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز
doi
10.22034/ijpp.2021.530231.353چکیده
کاهش خسارت نماتد سیستی چغندرقند Heterodera schachtii یکی از زمینههای تحقیقاتی کشورهای تولیدکننده چغندرقند است. کودهای شیمیایی علاوه بر افزایش حاصلخیزی میتوانند خسارات ناشی از نماتدهای انگل گیاهی را کاهش دهند. در این پژوهش تأثیر سولفاتهای آمونیوم، کلسیم، روی و پتاسیم، نیترات پتاسیم، سیلیکات سدیم، سوپرفسفاتتریپل، سکوسترین آهن و گوگرد بر فعالیت H. schachtii و خصوصیات رشدی چغندرقند رقم حساس شریف در دو آزمایش مطالعه شد. آزمایش اول در گلدانهای پلاستیکی حاوی شش کیلوگرم خاک زراعی و ماسه رودخانهای (1:1) سترون و آزمایش دوم در گلدانهای حاوی نه کیلوگرم خاک زراعی غیرسترون، بهترتیب به مدت چهار و پنج ماه، در شرایط میکروپلات انجام شد. کودها قبل از کشت با خاک گلدانها مخلوط و مایهزنی نماتد با اضافه کردن 200 گرم خاک آلوده حاوی 18 سیست پر با 4200 تخم انجام شد. نتایج نشان داد که کودهای شیمیایی و گوگرد تأثیر معنیداری بر رشد چغندرقند آلوده در خاک مخلوط سترون و خاک زراعی نداشته و بعضاً باعث کاهش آن شدند. در خاک مخلوط سترون، سولفات روی 50 کیلوگرم، سکوسترین آهن پنج کیلوگرم، سیلیکات سدیم 10 کیلوگرم و سوپرفسفاتتریپل 100 کیلوگرم در هکتار باعث کاهش نسبی بیش از 67% جمعیت نهایی و فاکتور تولیدمثل نماتد گردیدند. در خاک زراعی، این شاخصها در تیمارهای سوپرفسفاتتریپل 100 کیلوگرم و گوگرد 100 و 200 کیلوگرم/هکتار کمتر از سایر تیمارها افزایش نشان دادند، ولی با شاهد در یک سطح آماری قرار گرفتند. آزمایش سوم به منظور بررسی تأثیر تیمارها بر تفریخ تخم نماتد درون ظروف کوچک حاوی خاک آلوده در گلخانه صورت گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین تفریخ مربوط به تیمار سولفات آمونیوم 200 کیلوگرم/هکتار بود که از نظر آماری با سوپرفسفاتتریپل 100 کیلوگرم/هکتار در یک سطح آماری قرار گرفت.