فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویروس رگه‌ای توتون ( Tobacco streak virus , TSV) از جنس آیلارویروس‌ها، ویروسی چندبخشی، تک‌رشته، RNA مثبت، با دامنه میزبانی وسیع است که خسارت آن در بسیاری از محصولات زراعی گزارش شده و به‌عنوان عامل سوختگی جوانه‌های سویا معرفی‌شده است. در این پژوهش، تعداد 470 نمونه سویا با علائم زردی، موزاییک، تغییر شکل، نکروز و کلروز، و کوتولگی از مزارع استان‌های گلستان و مازندران جمع‌آوری و میزان آلودگی نمونه‌ها بهTSV، توسط آزمون الایزای مستقیم و سپس واکنش زنجیره‌ای پلیمراز با آغازگر اختصاصی ویروس تعیین گردید. نتایج ردیابی ویروس بیانگر آلودگی 3/9 درصدی استان گلستان و 2/6 درصدی استان مازندران بود. تعدادی از نمونه­های سویای دارای آلودگی به TSV در میزبان تک لکه Chenopodium quinoa مایه‌زنی گردید و از Nicotiana benthamiana و Datura stramonium جهت تکثیر ویروس استفاده شد و به­عنوان منبع ویروس در گلخانه نگهداری گردید. به دلیل عارضه اختلال در غلاف‌بندی سویا در شمال کشور و تأثیر احتمالیTSV بر بروز عارضه، جهت بررسی واکنش ارقام مختلف سویا به TSV در شرایط طبیعی و ارزیابی نقش احتمالی این ویروس در عارضه اختلال سویا، آزمایشی در قالب طرح اسپیلت پلات با سه فاکتور مایه‌زنی ویروس، استفاده از توری جهت جلوگیری از فعالیت آفات و ناقلین، و ارقام مختلف سویا اجرا شد. براساس نتایج، مایه‌زنی TSV سبب ایجاد زردی و کوتولگی بوته‌ها گردید و کاهش معنی‌دار ارتفاع بوته، تعداد غلاف، وزن خشک و تر بوته‌ها و عملکرد در تیمارهای مایه‌زنی شده با TSV مشاهده شد، اما علائم خاص عارضه اختلال در تیمارهای مایه‌زنی شده با TSV مشاهده نگردید. بیش‌ترین و کم‌ترین شاخص‌های رشدی بوته‌های سویا به‌ ترتیب در تیمار عدم مایه‌زنی ویروس به‌ همراه استفاده از توری، و تیمار مایه‌زنی ویروس و عدم استفاده از توری مشاهده شد.