بررسی تعامل بین نماتد ریشه‌گرهی Meloidogyne javanica و Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum روی برخی ارقام خیار تحت شرایط گلخانه

نویسندگان

1 گروه گیاه پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی دانشکده علوم پایه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 گروه گیاه پزشکی، دانشکده علوم کشاورزی و صنایع غذایی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، نهران، ایران

4 آزمایشگاه نماتولوژی، گروه گیاه پزشکی، دانشگاه لیمپوپو، مرکز تحقیقاتی عالی زیست فناوری سبز، لیمپوپو، آفریقای جنوبی

doi
10.22034/ijpp.2021.244373
چکیده

تعامل قارچ عامل بیماری پوسیدگی ریشه و ساقه خیار Fusarium oxysporum f. sp. radicis-cucumerinum و نماتد Meloidogyne javanica روی سه رقم خیار خصیب، نگین و دستجردی در آزمایشی به صورت طرح کاملا تصادفی در قالب فاکتوریل با 14 تیمار در چهار تکرار شامل شاهد، مایه‌زنی قارچ به تنهایی، نماتد به تنهایی در چهار سطح 1500، 3000، 4500 و 6000 لارو نماتد در هزار گرم خاک و مایه زنی قارچ به دو صورت همزمان و یک هفته بعد از مایه‌زنی با نماتد در شرایط گلخانه بررسی گردید. در مایه‏زنی همز‏مان قارچ و نماتد با سطح جمعیتی 6000 لارو، شاخص گال ریشه نسبت به تیمار های تلقیح شده با نماتد به تنهایی 23/07 درصد کاهش یافت. نتایج نشان داد که بیشترین میانگین تعداد تخم، تعداد کیسه تخم در گرم ریشه و شاخص گال به ترتیب2488/38، 15/30 و4/33 مربوط به مایه ‏زنی گیاه با 6000 لارو به تنهایی بود. حضور نماتد (6000 لارو) باعث افزایش 67/81 درصدی شاخص پژمردگی نسبت به مایه‌زنی با قارچ به تنهایی شد. همچنین به طور میانگین در ارقام خیار در تیمار مایه‌زنی قارچ بعد از نماتد شاخص پژمردگی نسبت به مایه‌زنی همزمان 35/03 درصد در سطح جمعیتی شش لارو در گرم خاک افزایش نشان داد، همچنین این تیمار موجب کاهش27/23 درصدی وزن تر شاخساره گیاه و افزایش 3/5 برابری شاخص پژمردگی ارقام خیار نسبت به شاهد شد. نتایج نشان داد که حضور نماتد و قارچ یک عامل تشدید کننده بیماری محسوب می‌شود که این مورد در رقم نگین کاملا مشخص بود.