محدودة شناخت از نفس از دیدگاه ابنسینا و کانت
نویسندگان
1 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی از دانشگاه مفید، قم، ایران.
2 دانشیار فلسفه دانشگاه مفید قم، قم، ایران.
doi
10.22096/ek.2016.26452چکیده
این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا ماهیت و وجود نفس از دیدگاه ابنسینا و کانت قابل شناخت است. به نظر میرسد ابنسینا علم ما به وجود نفس خود را، حضوری و نسبت به ماهیت نفس، با واسطه و از طریق استدلال میداند. اما کانت دیدگاهی متفاوت با ابنسینا دارد. به اعتقاد وی، ما صرفاً با وحدت آگاهیها مواجه هستیم نه یک موضوع مشخص. وی حمل مقولات بر نفس و فراتر از محدودة تجربة ممکن را موجب مغالطه میداند. کانت، عقل نظری را قادر به شناخت نفس نمیداند، اما در نقد عقل عملی به گونهای دیگر پیش میرود. ما نخست به بیان کیفیت حصول شناخت، سپس به بررسی چگونگی شناخت وجود نفس، و در انتها به احکام نفس از دیدگاه آنها میپردازیم.
