فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در طبیعت احتمال آلودگی گیاهان به بیمارگرهای مختلف در یک زمان امکان‌پذیر است. در اکثر موارد آلودگی مخلوط ویروس و قارچ منجر به افزایش حساسیت گیاه می‌شود. در پژوهش حاضر برهمکنش ویروس موزاییک شلغم (turnip mosaic virus, TuMV) یا موزاییک کلم‌ گل (cauliflower mosaic virus, CaMV) با قارچ عامل بیماری ساق سیاه کلزا در رقم طلائیه کلزا بررسی شد. آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد و برای مایه‌زنی ویروس به گیاهان، از برگ‌های شلغم آلوده به ویروس و به روش مکانیکی و برای مایه‌زنی قارچ به گیاهان از قرص قارچ عامل بیماری استفاده گردید. در بررسی این برهمکنش‌ها ، علاوه بر شاخص‌های شدت علائم بیماری، واکنش‌های دفاعی آنزیمی (کاتالاز و گایاکول پراکسیداز) و غیر آنزیمی (کاروتنوئیدها و فلاونوئیدها) گیاه نیز سنجیده شد. نتایج به‌دست آمده نشان داد که شدت علائم ناشی از قارچ عامل بیماری در آلودگی اولیه با ویروس موزاییک شلغم افزایش معنی‌داری داشت، اما در آلودگی اولیه با ویروس موزاییک کلم‌گل تغییر معنی‌داری مشاهده نشد. محتوی کلروفیل، کاروتنوئیدها و فلاونوئیدها در تیمارهای آلوده به بیمارگرهای مورد مطالعه نسبت به تیمار شاهد کاهش معنی-داری و محتوی آنزیم کاتالاز و گایاکول پراکسیداز در تیمارها ی آلوده به بیمارگرهای مورد مطالعه نسبت به تیمار شاهد افزایش معنی‌داری را نشان دادند. با توجه به اثر هم افزایی قارچ عامل بیماری ساق سیاه کلزا و ویروس موزائیک شلغم در آلودگی مخلوط و گزارش وقوع هر دو عامل بیماری از مناطق زیر کشت کلزا در ایران توصیه می‌شود رقم‌هایی برای کشت انتخاب شوند که نسبت به هر دو بیمارگر مقاوم باشند.