بررسی واکنش هفت اکوتیپ‏ یونجه (Medicago sativa L.) نسبت به نماتد ساقه و پیاز (Ditylenchus dipsaci)

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا، گروه گیاه پزشکی

2 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

3 گروه زراعت و اصلاح نبانات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی‏ سینا، همدان

4 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

doi
10.22034/ijpp.2020.46900
چکیده

نماتدهای انگل گیاهی باعث کاهش معنی‌دار تولید محصولات کشاورزی می‌شوند. نماتد ساقه و پیاز (Ditylenchus dipsaci) یکی از بیمارگرهای مهم تعدادی از گیاهان زینتی و زراعی از جمله یونجه محسوب می‏شود. در این مطالعه واکنش هفت اکوتیپ یونجه نسبت به این نماتد در شرایط گلخانه بررسی گردید. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی و با سه تکرار انجام گرفت. نتایج نشان داد که اکوتیپ‌های مایه‏زنی‌شده با نماتد از نظر کلیه صفات رشدی به‏جز طول ریشه‏، در مقایسه با تیمار شاهد دارای تفاوت معنی‌داری (p <0.05) بودند. نماتد توانایی تولیدمثل در همه‌ی اکوتیپ‌های یونجه مورد مطالعه را داشت، اما میزان تکثیر در آن‏ها متفاوت بود. بیشترین میزان تکثیر نماتد در اکوتیپ نیشابوری با نرخ تولیدمثل 14/7 و کمترین آن در اکوتیپ‏های فیض و همدانی با فاکتورهای تولیدمثل، به‏ترتیب 24/1 و با 85/1 مشاهده گردید. نماتد بیشتر در ساقه، فراریشه و جوانه‌ها مشاهده شد. نتایج فاکتورهای رشدی اکوتیپ‏های مورد بررسی و فاکتور تولیدمثل نماتد نشان ‏داد که هیچ‌یک از اکوتیپ‏های مورد بررسی نسبت به نماتد ساقه مقاوم یا متحمل نبودند.