تعیین تیپ‌های آمیزشی جدایه‌های قارچ Pyrenophora graminea، عامل لکه نواری جو در شمال غرب ایران

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 گروه گیاهپزشکی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 مرکز آموزش عالی شهید باکری میاندوآب، دانشگاه ارومیه، ایران

doi
10.22034/ijpp.2020.46905
چکیده

لکه نواری جو با عامل Pyrenophora graminea یکی از مهم‌ترین و مخرب‌ترین بیماری‌های جو محسوب می‌شود. در طی سال زراعی 1395، 121 جدایه P. graminea از مزارع جو استان‌های آذربایجان‌غربی (میاندوآب)، آذربایجان‌شرقی (میانه)، اردبیل (برجلو) و زنجان (خرمدره) جداسازی شد. پس از شناسایی ریخت‌شناختی و مولکولی جدایه‌ها با آغازگرهای اختصاصی گونه، آغازگرهای تیپ آمیزشی بر اساس نواحی منطقه حفاظت شده α از ایدیومورف MAT-1 و منطقه HMG از ایدیومورف MAT-2 طراحی گردید و فراوانی ایدیومورف‌های تیپ‌های آمیزشی جدایه‌های P. graminea به روش Multiplex PCR مورد مطالعه قرار گرفت. از مجموع 121 جدایه، 56 جدایه دارای تیپ آمیزشی MAT-1 و 65 جدایه دارای تیپ آمیزشی MAT-2 در کل جمعیت‌ها بودند. در بین شش جمعیت مورد آزمایش، در جمعیت‌های خرمدره مزرعه (1) و میاندوآب به ترتیب جدایه‌هایی با تیپ آمیزشی MAT-1 و MAT-2 از فراوانی بیشتری برخوردار بودند. با توجه به نتایج آزمون کای اسکوئر (X2)، جمعیت‌های میانه، اردبیل ( مزرعه 1 و 2) و خرمدره مزرعه (2) نسبت به جمعیت‌های میاندوآب و خرمدره مزرعه (1)، فاقد اختلاف معنی‌داری بودند. بنابراین، به نظر می‌رسد چهار جمعیت مربوطه دارای پتانسیل تولیدمثل جنسی بالاتری نسبت به جمعیت‌های میاندوآب و خرمدره مزرعه (1) باشند. به علاوه، جدایه‌ها از همه جمعیت‌ها جهت ارزیابی وضعیت باروری جنسی آنها از طریق تلاقی متقابل با تیپ‌های آمیزشی مخالف مورد بررسی قرار گرفتند. پس از گذشت شش ماه سودوتسیوم‌ها تشکیل گردید اما فاقد آسک و آسکوسپور بالغ بودند.