تحلیل جایگاه وقف در وجین منابع مکتوب از دیدگاه مراجع عظام تقلید، مدیران کتابخانهها و حقوق موضوعۀ ایران
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران.
2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانششناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه قم، قم، ایران.
doi
10.30481/lis.2018.63450چکیده
هدف: یکی از مشکلات رایج کتابهای وقفی، وجین آنهاست. پژوهش حاضر ضمن شناسایی مشکلات کتابهای وقفی در کتابخانهها، راهکارهایی را از منظر مراجع عظام تقلید، منابع حقوقی و مدیران کتابخانهها دربارۀ وجین کتابهای وقفی ارائه کرده است. روش: روش پژوهش کتابخانهای و پیمایشی است. ابزار گردآوری دادهها، منابع کتابخانهای، پرسشنامه و مصاحبه بود. از منابع کتابخانهای برای مبانی نظری، طرح پرسشها و راهکارهای حقوق موضوعه ایران استفاده شد. از مصاحبه برای کسب نظرهای متخصصان و از پرسشنامه برای اخذ استفتائات از مراجع عظام استفاده شده است. یافتهها: بر اساس یافتههای پژوهش، بین 5 تا100% موجودی کتابخانههای جامعه پژوهش، کتابهای وقفی بوده است. باوجود این، همۀ مدیران کتابخانهها وقف _ بهویژه کتابهای خطی و نفیس _ را خوب و مفید دانستهاند. 70% مدیران، پذیرش کتابهای وقفی را منوط به نیازهای واقعی کاربران دانستهاند. از سوی دیگر، کتابهای وقفی برای مجموعۀ آنها موانعی از قبیل شرایط واقفان، تکراریبودن منابع و نبود امکان وجین را پدید آورده و سبب کمبود فضا و هزینههای نگهداری از آنها برای کتابخانه شده است. با توجه دیدگاه متخصصان، مراجع عظام (بهاستثنای حضرت آیةالله نوری همدانی) و حقوق موضوعه ایران، اگر کتابها آسیب دیده باشند میتوان آنها را وجین کرد؛ اما اگر برای کتابخانه دیگری قابل استفاده باشند، میتوان کتابهای وقفی را به کتابخانههای دیگر داد.
