فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شناسایی درست الگوی تغییرات نرخ ارز، پیش‌بینی بحران‌های ارزی را آسان‌تر کرده و می‌تواند به جلوگیری یا کاهش تبعات زیان‌بار آن‌ها کمک کند. پژوهش حاضر در پی ارائه مدلی برای شناسایی بهتر الگوی تغییرات نرخ ارز و همچنین پیش‌بینی احتمال وقوع بحران ارزی در یک و دو سال آینده ایران است. میزان دخالت دولت‌ها در بازار ارز بر نحوه نوسانات این متغیر اثرگذار است؛ بنابراین نوسانات نرخ ارز در ایران (دارای نظام ارزی شناور مدیریت‌شده) نمی‌تواند شبیه به نوسانات نرخ ارز در کشور‌های پیشرفته (دارای نظام ارزی شناور آزاد) باشد. با وجود اختلاف فراوان در نحوه نوسانات نرخ ارز ایران و کشورهای پیشرفته، محققان داخلی برای شناسایی الگوی تغییرات ریال، از مدل دو رژیمی مارکوف استفاده کرده‌اند. در پژوهش حاضر با استفاده از 3 معیار تشخیصی حداکثر درست‌نمایی، آکائیک، و حنان کوئین نشان داده می‌شود که مدل سه‌ رژیمی مارکوف از مدل دو رژیمی در تشخیص الگوی تغییرات ریال بهتر عمل می‌کند و بنابراین برای پیش‌بینی بحران ارزی در ایران باید به جای مدل دو رژیمی از مدل سه رژیمی انتقال رژیم مارکوف استفاده کرد. همچنین نتایج حاکی از تناسب بهتر مدل دو رژیمی مارکوف با نوسانات ارزهای یورو و پوند نسبت به مدل سه رژیمی دارد. پس از اعتبارسنجی مدل برازش شده به پیش‌بینی احتمال حضور ایران در رژیم بحران ارزی پرداخته شد. پیش‌بینی‎ها نشان می‌دهد که احتمال حضور در رژیم بحران ارزی در یک و دو سال آینده روندی نزولی و احتمال حضور در رژیم ثبات نسبی روندی صعودی دارد. بنابراین پیش بینی می شود که در سال‌های آینده، ایران وارد دوره جدیدی از ثبات نسبی شود. پژوهش حاضر از نظر ماهیت داده‌ها، روش‌شناسی، و هدف به ترتیب، جزو پژوهش‌های کمی، استقرایی و کاربردی بوده و در بازه زمانی 1387 تا 1400 صورت پذیرفته است.