بررسـی و نقـد مبانـی فلسفـی کثرت‌گرایی جان‌هیک

نویسندگان

1 استادیار فلسفه دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، ایران

doi
چکیده

جان هیک[1]، فرضیه کثرت‌گرایی دینی خود را، بر سه مبنای فلسفی: اصل زودباوری سوئین برن، ‌دیدن به عنوان ویتگنشتاین و معرفت‌شناسی ادراک حسی کانت، استوار کرده است.اما اعمال این موارد، بر کثرت‌گرایی دینی، دارای اشکالات متعددی است از جمله: اصل زودباوری مستلزم پذیرش دیدگاه‌های متناقضی در تجارب دینی است و رجوع به تجارب دیگر، براهین عقلی و امکان منطقی و مانند آن، این تناقض را برطرف نمی‌سازد. هیک دیدن به عنوان را، به تجربه به عنوان توسعه می‌دهد و آن را شامل همه تجارب بشری که مطابق با مفاهیم ذهنی و نظام‌های دینی افراد شکل می‌گیرد، می‌داند این رویکرد، سبب اثبات ناپذیری حقیقت متعالی، جدای از تجارب دینی و انکار موارد مشترک تجربه‌ها می‌گردد. هیک با پذیرش معرفت‌شناسی کانتی، واقعیت فی نفسه را بیان ناپذیر می‌داند و آنچه توصیف و تجربه می‌شود، تجلیات و پدیدارهای آن است. این نظر منجر به شرک یا الحاد می‌گردد. در این مقاله، ابتدا سه اصل یاد شده و نحوه تطبیق آن‌ها بر نظریه کثرت‌گرایی تبیین شده و در نهایت نقدهایی که به پاره‌ای از آن‌ها اشاره شد، مطرح گردیده است. [1]. John Hick