فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

۹۱۶ق یکی از مهم­ترین دوران تاریخی حکومت شاه اسماعیل اول در خراسان بزرگ است، چراکه در این سال با شکست ازبکان سنی‌مذهب در جنگ مرو یک حکومت منسجم در ایران به وجود آمد و مذهب شیعه به‌عنوان مذهب رسمی کشور اعلام شد. درواقع جنگ مرو، جنگ مذاهب بود و تأثیر مستقیمی بر مردم مناطق سنی‌نشین برجای نهاد و شاه اسماعیل سیاست­هایی توأم با خشونت برای مردم مدنظر قرار داد. در این بین، سکه­ها به‌عنوان یک وسیلۀ عمومی در دادوستد بین مردم، گواه این مسئله است و مطالعات سکه­شناسی به‌عنوان یک منبع متقن تاریخی به بازسازی مستقیم این تأثیرات کمک می­کند. برآیند اصلی این پژوهش ضمن معرفی سکه­های ضرب ۹۱۶ق در هرات، بازسازی و تأثیرات جنگ مرو در این شهر به‌واسطة مطالعات باستان‌شناسی و سکه­شناسی به روش توصیفی-تحلیلی و تاریخی است و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه­ای و بازدید از موزۀ آستان قدس رضوی به‌منظور بررسی مستقیم سکه­ها به‌دست‌آمده است. سؤالی که ضمن این پژوهش مطرح می­شود این است که چالش­ها و درگیری­های نظامی شاه اسماعیل صفوی با ازبکان چه تأثیری در نظام ضرب سکه در هرات داشته است؟ مطابق پژوهش انجام‌شده بیشترین پراکنش سکه­های دارای تاریخ ضرب در موزۀ آستان قدس، سکه‌های ضرب هرات به تاریخ ۹۱۶ق است که جزو اولین سکه­های ضرب خراسان در دورۀ شاه اسماعیل است و هدف از ضرب این سکه­ها بر پایۀ دو عامل مهم شامل نمایش اقتدار حکومت شاه اسماعیل و رونق تجارت، تشویق قزلباشان به زندگی در هرات بوده است.