راهکارها و ضوابط تعمیم مدلول آیات قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث از دانشگاه امام صادق (ع)

2 کارشناس ارشد تفسیر از دانشکده علوم قرآنی قم

3 کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث از دانشگاه امام صادق (ع)

doi
چکیده

بر اساس آیات و روایات، مخاطبان قرآن، محدود به زمان و مکان خاصی نیستند؛ امّا چگونگی تعمیم مدلول آیات و نحوة استفاده از مضامین آن برای مخاطبان عام، کمتر بررسی شده است. این نوشتار، برخی از راهکارهای تعمیم مفاهیم آیات، مانند تفکیک بین شؤون و مناصب پیامبران، در نظر گرفتن درجات و مراتب طولی بعضی از مفاهیم قرآن، ایجاد توسعة معنایی با استفاده از خارج کردن عبارت از سیاق با حفظ ضوابط و نیز گسترش مصادیق آیات با الغای خصوصیّت را بیان می‌کند و در ادامه، برای جلوگیری از تعمیم‌های ناروا و تفسیر به رأی، به ضوابط تعمیم مفهوم آیات با استفاده از روش‌های عقلایی فهم متن اشاره می‌شود.