فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ویروس وای سیب­زمینی (Potato virus Y, PVY)، گونۀ تیپ جنس Potyvirusاز تیرة Potyviridae، از جمله ویروس­های مخرب­ توتون در دنیا می­باشد. به منظور تعیین رابطه کمی بین میزان وقوع و شدت بیماری ناشی از PVY در پنج رقم رایج مورد کشت در مزارع توتون استان گلستان، طی فصل زراعی 1396، تعداد 15 مزرعه توتون در سه شهرستان گرگان، علی­آباد و مینودشت انتخاب و در فواصل زمانی 15 روزه مورد بازدید قرار گرفت. در هر مزرعه 50 بوته انتخاب و شاخص­های وقوع و شدت بیماری در آنها ارزیابی گردید. به منظور ردیابی ویروس از روش DAS-ELISA با آنتی­سرم چند همسانه­ای اختصاصی PVY استفاده شد. درصد آلودگی PVY در بین ارقام مختلف توتون متفاوت بوده و بیشینه و کمینه درصد آلودگی به تریتب در ارقام PVH03 (6/33 %) و بارلی (2/6 %) ارزیابی شد. بر اساس نتایج حاصل از تحلیل آماری داده­ها، بین ارقام توتون در شاخص­های مورد ارزیابی تفاوت معنی­دار بوده و بیشینه و کمینه میانگین شدت علایم در بوته­های آلوده به PVY، به ترتیب در ارقام PVH03 (44/4) و بارلی (82/1) مشاهده شد. همچنین مدل ریشه­مربع (در حدود 60 درصد مزارع) با ضریب تبیین متوسط 32/82 درصد و آلومتری (در حدود 30 درصد مزارع) با ضریب تبیین متوسط 90/89 درصد، به عنوان بهترین مدل جهت توصیف روابط بین شاخص­های وقوع و شدت بیماری در مزارع توتون انتخاب شدند. ارقام توتون بر اساس تجزیه­ی واریانس شیب خط رگرسیون مدل ریشه­مربع بین شاخص­های وقوع و شدت بیماری در سه گروه: رقم PVH03 با شیب بالا (005/1)، رقم NC100 با شیب متوسط (729/0) و ارقام K326، بارلی و باسما با شیب کم (68/0-6/0) قرار گرفتند.