تحلیل برنامه‌های بازاریابی کتابخانه‌های دانشگاهی دنیا و ارائه الگوی پیشنهادی برنامه بازاریابی خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشکده علوم تربیتی و راونشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.30481/lis.2018.55469
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر تحلیل برنامۀ بازاریابی کتابخانه‌های دانشگاهی دنیا و ارائه الگوی پیشنهادی برنامۀ بازاریابی خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی ایران است. روش: روش پژوهش حاضر به صورت آمیخته است و از روش‌های کتابخانه‌ای، دلفی و پیمایشی توصیفی استفاده شده است. جامعۀ پژوهش شامل کتابخانۀ 25 دانشگاه برتر  بر اساس رده‌بندی تایمز بود. روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نوع توصیفی بود و برای اجرای پژوهش از روش تحلیل محتوای اسناد و تکنیک دلفی استفاده شد. با بررسی برنامۀ بازاریابی خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی دنیا با رویکرد اکتشافی، ساختار و محتوای این برنامه‌ها استخراج شد. یافته‎ها: نتایج پژوهش نشان داد از مجموع 25 کتابخانۀ دانشگاهی مورد بررسی تعداد 10 کتابخانه برنامه بازاریابی مدوّن داشتند، 8 کتابخانه فاقد هر گونه برنامه بازاریابی مدوّن بودند و 7 کتابخانه برنامه بازاریابی داشتند اما به‌صورت مدوّن نبود. تحلیل برنامۀ‌ بازاریابی کتابخانه‌های مورد بررسی نشان داد چارچوب ساختاری این برنامه‌ها متشکل از 16 مؤلفه شامل معرفی، خلاصه، مأموریت، چشم‌انداز، هدف، مخاطبان، راهبرد، اقدام‌ها، برونداد، ارزیابی، مسئول، زمان‌بندی، هزینه‌ها، بازار، سوات و رقبا بود. همچنین، جهت ارائه برنامه راهبردی برای بازاریابی کتابخانه‌های دانشگاهی ایران 53 راهبرد ارائه شد.  نتیجه‌گیری: دستاورد این پژوهش، ارائه چارچوبی برای برنامۀ بازاریابی خدمات به مدیران کتابخانه‌های دانشگاهی ایران است تا با بهره‌گیری از آن به جذب مخاطبان و ارتقای فرهنگ مطالعه و کتاب‌خوانی در کشور کمک شود.