اثر کنترلی چهار جدایه‌ از Trichoderma harzianum بر نماتد ریشه‌گرهی Meloidogyne javanica در خیار گلخانه‌ای

نویسندگان

1 دانش‌آموخته بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

2 استادیار بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

3 استاد بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

4 دانشیار بیماری‌شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.

doi
10.22034/ijpp.2019.36798
چکیده

نماتدهای ریشه‌گرهی (Meloidogyne spp .)مهم‏ترین نماتدهای انگل گیاهان جالیزی هستند که علاوه بر کاهش پنج‌درصدی محصولات کشاورزی، موجب فراهم شدن شرایط برای آلودگی گیاه به بیمارگرهای دیگر نیز می‌شوند. قارچ Trichoderma harzianum Rifai یکی از عوامل بالقوه در مهار زیستی اغلب عوامل بیماری‏زای گیاهی از جمله نماتدها است. به منظور شناسایی جدایه‌های مؤثر T. harzianum برای کنترل نماتد ریشه‌گرهی در خیار، چهار جدایه از این قارچ با کدهای 36، 39، 42 و 43 با غلظت 107 اسپور در میلی لیتر به روش خیساندن خاک مورد بررسی قرار گرفتند. گیاهچه‌های خیار رقم سوپر‌دومینوس (SuperDominus) در مرحله چهار برگی، 24 ساعت پس از تیمار با قارچ با 2000 تخم و لارو M. javanica مایه‌زنی شده و در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانه به مدت دو ماه نگهداری شدند. نتایج برررسی شاخص‌های تکثیر نماتد نشان داد که جدایه کد 42 قارچ نسبت به سایر جدایه‌ها بیشترین تأثیر را در کاهش فعالیت‌های زیستی نماتد داشت. تعداد تخم، گال، توده تخم و فاکتور تولیدمثل در گیاهان تیمار شده با این جدایه از قارچ T. harzianum به ترتیب 2/69، 8/81، 6/88 و 70 درصد نسبت به شاهد کاهش نشان داد.