بررسی تطبیقی دیدگاه علامه طباطبایی و فخر رازی در مفهوم حکمرانی با تکیه بر آیات سوره نساء
نویسندگان
1 استادیار گروه حکمرانی فرهنگی اجتماعی، دانشکده حکمرانی، دانشگاه تهران، ایران: m.e.abdollahi@ut.ac.ir
doi
10.22091/ptt.2025.12336.2433چکیده
مسئله اصلی این پژوهش شامل درک و تحلیل نظام حکمرانی اسلامی و شناسایی مؤلفههای آن در دیدگاه این دو مفسر برجسته است. در این راستا، به این پرسش پرداخته میشود که حکمرانی مطلوب از دید این دو مفسر چه ویژگیهایی دارد و چگونه میتواند در جوامع اسلامی معاصر به کار رود. فرضیه پژوهش بیانگر این است که با وجود تفاوتهای روششناختی میان علامه طباطبایی و فخر رازی، هر دو بر اصول مشترکی در حوزه حکمرانی تأکید دارند که میتواند الگوی حکمرانی اسلامی در دنیای امروز را شکل دهد. روش تحقیق این مطالعه توصیفی-تحلیلی و تطبیقی است که با تمرکز بر آیات کلیدی سوره نساء، مخصوصاً آیات 58 و 59، دیدگاههای حکمرانی در تفاسیر المیزان و مفاتیح الغیب را تحلیل میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهند که از دیدگاه علامه طباطبایی، حکمرانی اسلامی بر چهار رکن اساسی یعنی عدالت، مشورت، امانتداری و مسئولیتپذیری استوار است. فخر رازی نیز با رویکردی فقهی-کلامی، به تبیین عملی همین اصول در عرصه حکمرانی میپردازد و چارچوبی جامع برای اِعمال این اصول ارائه میدهد.
