شناسایی عوامل مؤثر در بروز تعارض منافع کنشگران در فرآیند کاربری اراضی شهری حوزۀ مرکزی کلانشهر مشهد
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد مشهد ، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 استادیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران
3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران
4 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، مشهد، ایران
doi
10.22034/jgk.2023.394858.1117چکیده
حضور بازیگران متعدد در عرصۀ برنامهریزی شهری و منافع متفاوت آنها و عدم اهتمام کافی متصدیان امر برنامهریزی نسبت به برنامهریزی بهینه کاربری اراضی، بهصورت بالقوه توانایی ایجاد تعارض میان کنشگران را در پی دارد. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثر بر بروز تعارضات در فرآیند برنامهریزی کاربری اراضی شهری است. پژوهش حاضر از نوع ترکیبی بوده و در زمره تحقیقات متوالی-اکتشافی قرار دارد. از اینرو، دادههای کیفی و سپس کمی گردآوری و درنهایت هر دو تحلیل میگردد. در بخش اول از روش فراترکیب (کیفی) جهت ارائه مدل مفهومی مدیریت تعارض منافع کنشگران و در بخش دوم از روش پیمایشی (کمی) جهت کشف چگونگی ارتباط مؤلفهها بر بروز تعارضات استفاده شده است. مؤلفههای کلیدی مدل مفهومی عبارتاند از تعارض اقتصادی، تعارض منافع عمومی و خصوصی، تعارض ارزشی، مشارکتگریزی، تعارض رویهای و تعارض سازمانی که معادلات رگرسیونی حاکی از تأثیر 24.7%، 21.1%، 19%، 17.6% و 14.7% مؤلفههای مذکور بر بروز تعارض است. جهت عملیاتیسازی مدل مفهومی و کشف روابط علی-معلولی، از پرسشنامه محقق ساخت منطبق بر یافتههای گام اول استفاده شد. جامعه آماری، مدیران و تصمیمگیران در امور مسائل شهری و ساکنین شهر مشهد هستند. جهت برآورد حجم نمونه از فرمول کوکران با در نظر گرفتن 0/05 خطا استفاده گردید که 383 نفر بهعنوان حجم نمونه تعیین گردید. نتایج حاکی از پشتیبانی تمام مؤلفهها و تعیین مؤلفه تعارض اقتصادی بهعنوان مؤثرترین عامل بر بروز تعارضات در فرآیند برنامهریزی کاربری اراضی است.
