بررسی تطبییقی دید گاه مفسران شیعه در خصوص آیه «الزَّانِی لا یَنْکِحُ إِلاَّ زانِیَةً أَوْ مُشْرِکَةً» .

نویسندگان

1 استاد یار. گروه فقه ومعارف . جامعة المصطفی العالمیه . شهر مقدس قم . ایران .نویسنده مسئول: احمد محمدی مجد.

doi
10.22091/ptt.2025.12211.2425
چکیده

چکیده یکی از آیات محل اختلاف میان مفسران شیعه، آیۀ سوم سورۀ نور «الزَّانِی لا یَنْکِحُ إِلاَّ زانِیَةً أَوْ مُشْرِکَةً» است که بیانگر همسانی زانی با زاینه ومشرکه در نکاح است ـ به رغم به عدم همسانی حداقل در مواردی ـ به طوریی که برخی آن را از آیات مشکل و برخی دیگر از آیات محکم با معنای روشن دانسته‌اند.و گروهی ، آیه را بیانگر ساحت تشریع احکام فقهی و منع ازدواج زناکار با غیرهمتای خود دانسته‌اند؛ در مقابل افرادی آیه را درساحت اِخبار از واقعیات خارجی غالبی، تلقی کرده‌اند. پرسش اصلی پژوهش پیشرو این است که آیا می توان ساحتی دیگر را برای این همسانی به قران کریم نسبت داد ؟ یا همچون گذشتگان ناگزیر از پذیریش این دو ساحت و به ناچار مواجه با اشکالات متعدد وعدم سازش مفاد آیه با شمار زیادی از آیات و فقه شیعه باشیم.این پژوهش به روش توصـیفی‌تحلیلی به بررسی تطبیقی آرا مفسران پیرامون آیه پرداخته، و نتایج آن بیانگر این است که امکان اراده اِخبار از هم‌ترازی زانی، زانیه و مشرکه در ساحت معنوی و ایمانی، بر اساس میزان‌های حقیقی نزد خداوند وجود دارد. و شواهد فراوان بلکه دلائلی آن را تایید می کند و از اشکالات وارد بر تفاسیر مبتینی بر دو ساحت پیشین نیز به ‌دور است.