فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف اصلى این نوشته واکاوى مفهوم علّیت تاریخى (علّیت میان رویدادهاى تاریخى) است. از میان سه نظریة علّیتى که به اختصار بررسى مى‌شوند، نظریة شرطى‌هاى خلاف واقع مناسبت بیشترى براى کاربرد در حوزة تاریخ دارد. کاربرد این نظریه در تاریخ، ما را به سمت استفاده از ادعاهاى موجهاتى و سرانجام تاریخ مجازى خواهد کشاند. پس از گزارش مختصرى دربارة تاریخ مجازى، به بررسى دو مورد از مهم‌ترین ملاک‌هاى پیشنهاى براى نگارش تاریخ مجازى خواهیم پرداخت. استفاده از قوانین اگرچه ملاکى قابل پذیرش است، اما دامنة قوانین قابل کاربرد در تاریخ بسیار محدودتر از دامنة شرطى‌هاى خلاف واقع تاریخى است. ملاک دیگر (اصل حداقل بازنویسى)، در شکل فعلى خود ناقص است و نیاز به قرائتى کل‌گرایانه دارد. در ادامه به بررسی رابطة تاریخ مجازی و موجبیت تاریخی خواهیم پرداخت. نشان خواهیم داد که حداقل برخی از خوانش‌های موجبیت تاریخی با امکان وجود تاریخ مجازی سازگار است. در بخش آخر، به این نکته خواهیم پرداخت که طبق پاره‌ای تحقیقات، ادعاهای علّی تاریخى تا حد زیادى تابع ایدئولوژى مورّخ است. این نکته ما را به سوی شرطی عمومی برای عینیت تاریخ مجازی رهنمون خواهد شد.