نقش قابلیتهای پویا و فشار نهادی در نوآوری مدل کسبوکار با تأکید بر ناهمگونی تیم مدیریت ارشد
نویسندگان
1 مدیریت بازرگانی، مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 مدیریت بازرگانی، مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 مدیریت بازرگانی، مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22034/qjimdo.2025.527587.1753چکیده
زمینه و هدف: کسبوکارهای خانوادگی، بهویژه در صنعت گردشگری، بهعنوان یکی از ارکان کلیدی توسعه اقتصادی و اشتغالزایی در مناطق محلی شناخته میشوند. با این حال، حفظ پایداری و رقابتپذیری این کسبوکارها در گرو توانایی آنها در نوآوری مستمر در مدل کسبوکار است. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر قابلیتهای پویا، فشارهای نهادی و ناهمگونی تیم مدیریت ارشد بر نوآوری مدل کسبوکار در کسبوکارهای خانوادگی فعال در صنعت گردشگری استان گیلان است. روششناسی: این پژوهش از نظر روش، کمّی و از نوع توصیفی-همبستگی است. دادههای پژوهش از طریق پرسشنامه و با نمونهای شامل 120 کسبوکار خانوادگی فعال در حوزه گردشگری گردآوری شد و برای آزمون فرضیهها از مدلسازی معادلات ساختاری و نرمافزار اِسمارت پیاِلاِس استفاده گردید.یافتهها: نتایج نشان داد که قابلیتهای پویا تأثیر مثبت و معناداری بر نوآوری مدل کسبوکار دارد. همچنین، فشارهای نهادی و ناهمگونی تیم مدیریت ارشد نیز اثر معناداری بر نوآوری مدل کسبوکار داشتند. علاوه بر این، قابلیتهای پویا بر ناهمگونی تیم مدیریت ارشد تأثیر مثبت و معناداری داشت، اما تأثیر فشارهای نهادی بر ناهمگونی تیم مدیریت ارشد معنادار نبود.نتیجهگیری: یافتههای پژوهش بیانگر آن است که کسبوکارهای خانوادگی برای بهبود نوآوری در مدل کسبوکار خود باید بر توسعه قابلیتهای پویا تمرکز کرده و از تیمهای مدیریتی متنوع بهره بگیرند. همچنین، سیاستگذاران و مدیران این کسبوکارها باید به نقش محرک فشارهای نهادی در شکلگیری نوآوری توجه داشته باشند و زمینههای قانونی و نهادی لازم برای ارتقاء نوآوری را فراهم نمایند.
