مقدمه‌ای بر مبحث روش در فلسفة‌ دکارت

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی گروه فلسفه دانشگاه تبریز

doi
چکیده

مقالة کنونی گزارشی است مقدماتی دربارة روش در فلسفة دکارت که نگارنده می‌کوشد با کاوش در نظام فکری و آثار دکارت و با استفاده از تازه‌ترین آثار دکارت‌شناسان انگلیسی ‌زبان، محوریت روش را در نظام فکری دکارت معلوم سازد و سیر فکر او را به ‌لحاظ روش‌شناختی در آثار گوناگونش دنبال کند. نخستین ‌بار دکارت در کتاب ناتمام قواعد از روش تازة ‌خود سخن می‌گوید که تأکیدی کلی بر ابعاد روشی تفکر دکارت در آن، به چشم می‌خورد. در کتاب گفتار (و رسالات سه‌گانة منضم به آن) بیان اجمالی و کلی از روش دکارتی را به همراه مصادیقی از اِعمال این روش در علوم می‌توان یافت. اما تأملات کتابی است که در آن، تبلور کامل و تفصیلی روش دکارتی را در عرصة‌ مابعدالطبیعه می‌یابیم. در کتاب اصول فلسفه نیز بیان دیگری از همین روش را در حوزة مابعدالطبیعه و طبیعیات، البته در هیأتی مدرسی و به ‌سبک کتب درسی رایج در میان دانشگاهیان آن دوره می‌یابیم.