فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رابطۀ عرفان و معماری ایرانی همواره یکی از مباحث مهم در پژوهش‌های معماری بوده است. در این پژوهش تلاش شده تا با نگرشی عرفانی، به بینش معمارانِ ایرانی پرداخته شود. به‌عبارت‌دیگر، معمار صرفاً نه در مقام تجلی‌دهندۀ اصول حکمت عرفانی در فضا، بلکه به‌عنوان سالکی که از طریق اثرش تجربه‌های عرفانی از سلوک خود را بیان می‌کند، مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرد. بیان مسئله این پژوهش به دو بخش کلی تقسیم می‌گردد؛ بخش نخست مربوط به روش‌شناسی و بخش دوم مربوط به جست‌وجوی رابطه میان عرفان و معماری ایرانی است. این پژوهش در دو بخش کلی، ابتدا به تبیین روش‌شناسی عرفانی جهت تحلیل و بررسی معماری ایرانی می‌پردازد و سپس رابطه میان مبانی عرفانی را با معماری مجموعه آرامگاه شیخ احمد جام جست‌وجو می‌کند. هدف این پژوهش اولاً دستیابی به روشی عرفانی برای بررسی معماری ایرانی و ثانیاً خوانش عرفانی از معماری ایرانی (آرامگاه شیخ احمد جام) است. در حوزۀ روش تحقیقِ پژوهش، به شرح روش‌شناسی مبتنی بر اندیشه‌های شیخ جام و نسبت آن با روش‌شناسی عرفانی پرداخته شده است. پس از آن به کشف رابطه بینش عرفانی معماران و الگوهای معماری استفاده ‌شده در مجموعه آرامگاه شیخ احمد جام توجه شده است. سرانجام در هفت بخش، الگوهای معماری عرفانی تبیین می‌گردد و نتیجۀ تحلیل‌های انجام‌گرفته نشان می‌دهد این الگوها در شکل‌گیری معماری مجموعه شیخ احمد، به‌ کار گرفته شده است.